II URN 175/79
WyrokIzba Cywilna1980-03-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena dowodów przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w tym opinii biegłego lekarza, może być podstawą do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej w przypadku przyznania renty inwalidzkiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną, uznając, że ocena dowodów przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w tym opinii biegłego lekarza, nie stanowi rażącego naruszenia prawa ani interesu PRL. Swobodna ocena dowodów przez sąd nie opiera się na ilościowym porównaniu spostrzeżeń, lecz na logicznym powiązaniu okoliczności zgodnym z doświadczeniem życiowym. Sąd pracy prawidłowo przypisał istotne znaczenie opinii biegłego, który wykrył schorzenia kwalifikujące wnioskodawczynię do III grupy inwalidów, co uzasadniało przyznanie renty.Stan faktyczny
Anna R. domagała się renty inwalidzkiej, powołując się na zły stan zdrowia po zakończeniu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty, ponieważ komisje lekarskie nie zaliczyły jej do żadnej grupy inwalidzkiej. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach przyznał Annie R. rentę inwalidzką III grupy, opierając się na opinii biegłego lekarza. Minister Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie prawa w ocenie dowodów przez sąd.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rejman. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), E. Brzeziński.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Anny R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w C. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 28 listopada 1978 r.oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni dochodziła od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty inwalidzkiej z ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) powołując się na zatrudnienie od 23.VIII.1971 r. do 30.VIII.1977 r. oraz zły stan zdrowia nie pozwalający na dalszą pracę fizyczną w charakterze pomocy domowej.Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w C. decyzją z dnia 18.XI.1977 r. wniosek Anny R. załatwił odmownie, ponieważ orzeczeniami KIZ nie zaliczono jej do żadnej z grup inwalidzkich.Wyrokiem z dnia 28.XI.1978 r. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną przez Annę R. decyzję organu rentowego i przyznał jej rentę inwalidzką według trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia od dnia 1.IX.1977 r. Ustalenia co do niezdolności wnioskodawczyni do pracy fizycznej i jej inwalidztwa w granicach trzeciej grupy Sąd poczynił na podstawie opinii biegłego - lekarza.Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w rewizji nadzwyczajnej wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 21.XII.1979 r. zarzuca rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 55 ustawy z 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych oraz art. 12 ust. 1 i 3 pkt 3 ust. 1 ustawy o p.z.e., jak również interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna nie zawiera uzasadnionych podstaw.Główny bowiem jej zarzut sprowadza się do kwestionowania oceny biegłego internisty dokonanej przez Sąd. Zarzut ten zaś nie jest uzasadniony, a w każdym razie nie może być uznany za wykazanie zaskarżonemu wyrokowi rażącego naruszenia prawa oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Dokonane przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalenia co do inwalidztwa wnioskodawczyni są zgodne z materiałem sprawy i opierają się na niewadliwie ocenionej opinii biegłego lekarza - internisty Jarosławy P., która stwierdziła u wnioskodawczyni, w toku postępowania przed Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, gruźlicę płuc guzkowo-włóknistą nieczynną, zwyrodnienie stawów kręgosłupa z odczynem bólowym i żylaki podudzi. Według tego biegłego "zmiany zwyrodniające kręgosłupa z odczynem bólowym oraz zmiany żylakowe z niesprawnym krążeniem i okresowym zastojem na podudziach czynią wnioskodawczynię niezdolną do wykonywania dotychczasowej pracy w charakterze pomocy domowej. Wnioskodawczyni jest zatem inwalidką grupy III". Okoliczność, że w czasie wcześniejszych badań przed Obwodową i Wojewódzką Komisją Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie stwierdzono u wnioskodawczyni schorzeń upoważniających do zaliczenia jej do którejkolwiek z grup inwalidów, a także okoliczność, że dr Joanna S. specjalista chorób płuc nie stwierdziła u wnioskodawczyni schorzeń układu oddechowego - wbrew założeniom rewizji nadzwyczajnej - nie upoważnia kwestionowania prawidłowości opinii biegłego Jarosławy P. Zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. Z tego zaś punktu widzenia Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie uchybił prawu przypisując istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wspomnianej opinii biegłego lekarza Jarosławy P., skoro właśnie ta biegła w zakresie swej specjalności wykryła i wskazała konkretne schorzenia wnioskodawczyni, kwalifikując ją do III grupy inwalidów. Schorzenia te zaś w świetle doświadczenia życiowego i na tle całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności, w tym również szeregu dołączonych do akt sprawy zaświadczeń innych jeszcze lekarzy, usprawiedliwiają wniosek, że zdolność wnioskodawczyni do wykonywania dotychczasowego, mieszczącego się w ramach jej kwalifikacji, zatrudnienia w charakterze pomocy domowej, uległa w istotnym stopniu ograniczeniu. Opinia biegłego Jarosławy P. nie wykazuje przy tym wadliwości usprawiedliwiających obawę, że oparta została na mylnej diagnozie lub innym błędzie w sztuce lekarskiej.W konsekwencji, nie zawierająca dostatecznie uzasadnionych podstaw rewizja nadzwyczajna nie mogła odnieść skutku i z mocy art. 83 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 z późn. zmianami) w zw. z art. 277 § 2 k.p.c. oraz art. 421 § 1 i § 2 k.p.c. podlegała oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- II URN 32/95 1995-09-06Czy brak pełnej dokumentacji medycznej i sprzeczne informacje dotyczące leczenia wnioskodawczyni uzasadniają uchylenie wyroków sądów niższych instancji w sprawie o rentę inwalidzką?
- II URN 50/94 1995-02-02Czy sąd prawidłowo rozpoznał sprawę o rentę inwalidzką, pomijając dowody dotyczące leczenia psychiatrycznego wnioskodawcy i nie ustalając precyzyjnie daty powstania inwalidztwa?
- II URN 29/94 1994-09-28Czy sąd powinien z urzędu badać sporne okoliczności dotyczące powstania inwalidztwa i stażu pracy w celu przyznania renty inwalidzkiej, nawet jeśli strony nie przedstawiły wszystkich dowodów?
- II UKN 95/97 1997-05-06Czy sąd drugiej instancji, oddalając rewizję wnioskodawcy od wyroku sądu pierwszej instancji, który oddalił jego odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do renty inwalidzkiej, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy…
- II UKN 31/96 1996-12-06Czy sąd, rozpatrując wniosek o rentę inwalidzką uzależnioną od wstecznego ustalenia inwalidztwa, ma obowiązek zgromadzić dostępną dokumentację medyczną z okresu, w którym inwalidztwo mogło powstać?
Powołane przepisy
art. 55art. 12 ust. 1art. 83art. 277 § 2 KPCart. 421 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.