III ARN 16/90
WyrokIzba Cywilna1990-09-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie przydziału lokalu użytkowego, mógł umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji, jeśli lokal ten nie podlegał szczególnemu trybowi najmu na podstawie decyzji administracyjnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że organ odwoławczy nie powinien był umarzać postępowania organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy lokal użytkowy znajdujący się w budynku zarządzanym przez jednostkę organizacyjną podległą Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Straż Pożarna) był wyłączony spod przepisów o najmie lokali na podstawie decyzji administracyjnych. W takim przypadku nie istniała podstawa prawna do rozstrzygania sprawy administracyjnej co do istoty, co skutkowało brakiem indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracyjnych, którą rozstrzyga się w drodze decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o przydziale lokalu użytkowego. Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w tej sprawie. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej umorzenia postępowania organu pierwszej instancji i w tym zakresie skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej (...) Urzędu Wojewódzkiego (...) w przedmiocie uchylenia decyzji o przydziale lokalu użytkowego i umorzeniu postępowania organu I instancji na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 listopada 1989 r. SA/Wr 670/89uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I w części dotyczącej umorzenia postępowania organu I instancji i w tym zakresie skargę oddala.Uzasadnienie faktycznePrzepisy prawa lokalowego obowiązujące w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiły w art. 29 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /t.j. Dz. U. z 1987 nr 30 poz. 165 ze zm.) o wyłączeniu spod działania przepisów o najmie lokali na podstawie decyzji administracyjnych "lokali w budynkach zarządzanych lub użytkowanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej" /brzmienie przepisu ustalone w art. 11 pkt 2a ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o niektórych warunkach konsolidacji gospodarki narodowej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 10 poz. 57/.Z mocy art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów (Dz. U. Nr 38 poz. 172 ze zm.) jednostki Straży Pożarnych podlegały Ministrowi Spraw Wewnętrznych.Przepisy prawa lokalowego i ustawy o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że lokale biurowe będące w budynku znajdującym się w zarządzie Wojewódzkiej Komendy Straży Pożarnych nie mogły być najmowane w drodze decyzji administracyjnych, bo były one wyłączone w pełnym zakresie spod przepisów o szczególnym trybie najmu.Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odwołania zawierają wyraźne preferencje dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.Widać to jasno z treści art. 138 § 1 pkt 2 in fine, który w przypadku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji wprost stanowi o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji /typowa kasacja/, i z porównania tego przepisu z art. 138 par. 2, w którym kasacja połączona z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji jest obwarowana szczególnymi przesłankami.Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania ma miejsce w przypadku bezprzedmiotowości postępowania, a z bezprzedmiotowością tego postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy zgasł przedmiot, nie ma już przedmiotu rozstrzygnięcia albo gdy nie ma podstawy prawnej do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.W sprawie rozpatrywanej przez organ odwoławczy prawnie nie istniał przedmiot, o którego przeznaczeniu można byłoby rozstrzygnąć decyzją administracyjną - lokal użytkowy będący w budynku zarządzanym przez Wojewódzką Komendę Straży Pożarnych nie był poddany szczególnemu trybowi najmu, co przeoczył organ pierwszej instancji.Nie było więc nie tylko potrzeby, ale również nie było podstawy prawnej możliwości prowadzenia czynności postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w tym przypadku, bo nie była spełniona przesłanka z art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. - nie było indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracyjnych, którą rozstrzyga się w drodze decyzji.
Powiązane orzeczenia
- III ARN 62/95 1996-02-08Czy postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na ostateczną decyzję administracyjną w sprawie lokalowej, wydaną na podstawie uchylonej ustawy Prawo lokalowe, podlega umorzeniu z powodu wejścia w życie ustawy o najmie…
- III ZP 18/97 1997-06-26Czy postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 lipca 1987 r. o zmianie ustawy - Prawo lokalowe i nie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, podlega umorzeniu po wejściu w życie ust…
- III ARN 16/85 1985-09-18Czy uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji o cofnięciu przydziału mieszkania funkcyjnego w części dotyczącej odmowy przyznania lokalu zamiennego było dopuszczalne, jeśli decyzje administracyjne nie zawierał…
- III ARN 20/94 1994-04-21Czy organ do spraw lokalowych jest uprawniony do wydania decyzji o opróżnieniu części lokalu mieszkalnego stanowiącej nadwyżkę (co najmniej 1 pokój) i przydzielenia jej właścicielowi budynku mieszkalnego, jeśli złożył on…
- II ARN 25/89 1989-09-27Czy decyzja odmawiająca najemcy prawa do zwolnionej części lokalu, zgodna z przepisami prawa, może być podstawą do podważenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę?
Powołane przepisy
art. 29 ust. 1art. 11 pkt 2art. 2 ust. 2art. 5 ust. 1art. 138 § 1 pkt 2art. 138art. 105 § 1 KPart. 1 § 1 pkt 1 KP§ 1 pkt 2§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.