III ARN 25/95

Izba Cywilna1995-08-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjno-sądowego może ponosić negatywne skutki wadliwej pracy sądu, które pozbawiają ją prawa do rozpatrzenia skargi na decyzję administracyjną przez niezawisły sąd?
Ratio decidendi
Strona postępowania sądowo-administracyjnego nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, które pozbawiają ją prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia przez niezawisły sąd jej skargi na decyzję administracyjną, dotyczącą jej praw. Naruszenie tej zasady przez sąd bezpodstawnym postanowieniem należy uznać za równoznaczne z naruszeniem interesu Rzeczypospolitej Polskiej.
Stan faktyczny
Anna B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody R. odmawiającą zwrotu nieruchomości. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, skarżąca uiściła go w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił skargę, uznając, że opłata nie wpłynęła w terminie, co było oparte na błędnej notatce urzędowej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie i przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 23 sierpnia 1995 r. III ARN 25/95 Strona postępowania administracyjno-sądowego nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, pozbawiającej prawa do rozpatrzenia przez niezawisły sąd jej skargi na decyzję administracyjną, dotyczącą jej praw. Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Sędziowie SN: Janusz Łętowski, Teresa Romer, Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Andrzej Wróbel, Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Włodzimierza Skoniecznego, po roz-poznaniu w dniu 23 sierpnia 1995 r. sprawy ze skargi Anny B. na decyzję Wojewody R. z dnia 6 października 1992 r. [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 25 marca 1993 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie. U z a s a d n i e n i e Kierownik Urzędu Rejonowego w R. decyzją z dnia 23 lipca 1992 r. [...] odmówił Annie B. zwrotu nieruchomości stanowiącej obecnie część działki nr 67 i 114/1, położonej w R. w rejonie ulicy L. i K. Rozpatrując odwołanie Anny B. od powyższej decyzji, Wojewoda R. decyzją z dnia 6 października 1992 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję tę wnioskodawczyni wniosła skargę do Naczelnego Sądu Adminis-tracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 1992 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 50.000 zł. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało jej doręczone w dniu 29 grudnia 1992 r., w którym niezwłocznie uiściła żądaną opłatę (k. 13 akt). Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowie-niem z dnia 25 marca 1993 r., [...] odrzucił skargę Anny B. na decyzję Wojewody R. z dnia 6 października 1992 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu pos-tanowienia Naczelny Sąd Administracyjny, (opierając się na urzędowym zapisku, stwierdzającym, że do dnia 10 marca 1993 r. opłata nie wpłynęła) uznał, iż skarżąca nie uiściła wpisu w zakreślonym terminie. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 204 § 1 i 212 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych skargę odrzucił. Od powyższego postanowienia Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwy-czajną, w której zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 204 § 1 i art. 212 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 ze zm.). Wnoszący rewizję nadzwyczajną wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do merytorycznego rozpoznania. Prokurator poparł rewizję nadzwyczajną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na notatce urzędowej bez należytego sprawdzenia dokumentacji księgowej, dotyczącej wpływu do Sądu uiszczonych opłat sądowych. Skarżąca po otrzymaniu odpisu zaskarżonego postanowienia w piśmie skierowanym do Sądu podała, że żądaną opłatę uiściła w terminie, na dowód czego dołączyła oryginał dowodu wpłaty wpisu w dniu 29 grudnia 1992 r. Niezależnie od tego w aktach sprawy znajduje się dowód wpłaty, na odwrocie którego zamieszczono adnotację o wpisaniu jej do księgi pod poz. 10 w dniu 13 stycznia 1993 r., czyli przed datą notatki urzędowej i wydania zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji - zdaniem Sądu Najwyższego - należy uznać, że zaskarżone rewizją nadzwyczajną postanowienie zostało oparte na błędnej przesłance faktycznej, wyraźnie sprzecznej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Niedokładne sprawdzenie przez Sąd zasadności notatki urzędowej spowodowało wydanie postanowienia, które w okolicznościach sprawy rażąco narusza przepisy prawa, wymienione w zarzutach rewizji nadzwyczajnej. Zaskarżone postanowienie bezpodstawnie zamknęło dalsze postępowanie w sprawie i pozbawiło wnioskodawczynię możliwości skontrolowania przez sąd wydanych w stosunku do niej decyzji administracyjnych oraz dostępu do wymiaru sprawiedliwości, gwarantowanego art. 6 ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 grudnia 1950 r. i opublikowanej w Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284. Strona postępowania sądowo-administracyjnego nie może ponosić ujemnych skutków wadliwej pracy sądu, pozbawiających ją prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia przez niezawisły sąd jej skargi na decyzję administracyjną, dotyczącej jej praw. Naruszenie tej zasady przez Sąd bezpodstawnym postanowieniem należy uznać za równoznaczne z naruszeniem interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu rewizja nadzwyczajna (pomimo wniesienia jej po upływie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia) podlega uwzględnieniu z mocy art. 422 § 2 w związku z art. 421 § 2 k.p.c. i art. 211 k.p.a. Zasadny jest też zawarty w niej wnio-sek o przekazanie sprawy do rozpoznania obecnie właściwemu miejscowo Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 204 § 1art. 16 ust. 1art. 212 KPart. 6art. 422 § 2art. 421 § 2 KPCart. 211 KP§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy