III ARN 82/95
Izba Cywilna1996-04-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współuczestnik sporu, który nie jest osobą blisko spokrewnioną ze stroną, może być jej pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 87 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja art. 87 § 1 k.p.c. przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny była nazbyt rygorystyczna. Przepis ten dopuszcza jako pełnomocnika strony współuczestnika sporu bez stawiania ograniczeń dotyczących więzi rodzinnych. Jedynym warunkiem jest występowanie po tej samej stronie sporu.Stan faktyczny
Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że Bolesław W. nie mógł reprezentować Barbary i Wacława F. jako ich pełnomocnik, ponieważ był jedynie bratem ich matki i nie spełniał wymogów art. 87 § 1 k.p.c. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując tę interpretację przepisu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 3 kwietnia 1996 r. III ARN 82/95 W świetle art. 87 § 1 k.p.c. pelnomocnikiem strony może być każdy współu-czestnik sporu i stosunek pokrewieństwa nie jest w takiej sytuacji wymagany. Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Andrzej Kijowski, Janusz Łętowski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel, Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po roz-poznaniu w dniu 3 kwietnia 1996 r. sprawy ze skargi Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wy-działu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M. [...] z dnia 7 maja 1990 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości wniósł w dniu 26 października 1995 r. rewizję nadz-wyczajną od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 1995 r. [...] wydanego w sprawie ze skargi Bolesława W., Barbary F. i Wacława F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 stycznia 1995 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wy-działu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M. [...] z dnia 7 maja 1990 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Powyższemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 204 § 1 k.p.a. oraz art. 87 § 1 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a. wnosząc w konsekwencji o jego uchylenie i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Stan faktyczny sprawy - w zakresie objętym rewizją nadzwyczajną - przedstawiał się następująco: Zaskarżonym postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesioną przez Barbarę i Wacława F. uznając, iż działający w tej sprawie Bolesław W. nie mógł reprezentować Barbary i Wacława F., w szczególności nie mógł wnieść w ich imieniu skargi do Naczel-nego Sądu Administracyjnego ponieważ będąc jedynie bratem matki Barbary i Wacława F., nie mógł być ich pełnomocnikiem stosownie do art. 87 § 1 k.p.c. Rewizja nadzwyczajna kwestionuje powyższy pogląd NSA co do rozumienia przepisu art. 87 § 1 k.p.c. Zgodnie ze zdaniem rewidującego, powyższy przepis prze-
widuje, iż pełnomocnikiem strony może być m.in. współuczestnik sporu. Jedynym wa-runkiem w takiej sytuacji jest wymóg, by występował on po tej samej stronie, a nie przeciwnej. Otóż w niniejszej sprawie warunek ten był spełniony ponieważ w toku pos-tępowania administracyjnego Bolesław W. brał udział zarówno w imieniu własnym oraz w charakterze pełnomocnika Barbary i Wacława F. W konsekwencji - zdaniem rewidującego - odrzucenie skargi Barbary i Wacława F. wyłącznie z tej przyczyny, że została ona wniesiona w ich imieniu przez Bolesława W., nastąpiło z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Interpretacja przepisu art. 87 § 1 k.p.c. przyjęta przez NSA jest niewątpliwie nazbyt rygorystyczna. Przepis ten wymienia - jako dopuszczalnych pełnomocników -na pierwszym miejscu adwokata, a zaraz po nim "współuczestnika sporu", przy czym nie stawia w tym zakresie żadnych ograniczeń, szczególnie dotyczących więzi rodzinnych. Trafnie zatem wywodzi rewidujący, iż jedynym warunkiem przewidzianym w tym zakresie przez prawo, jest to, by osoba mająca być pełnomocnikiem występowała po tej samej stronie, nie zaś po przeciwnej. Natomiast przewidziane przez powyższy przepis in fine osoby spokrewnione ze stroną (rodzice, małżonek, zstępni strony lub osoby pozostające z nią w stosunku przys-posobienia) mogą być zawsze pełnomocnikami strony, niezależnie od tego, czy są one (lub były) współuczestnikami sporu. Skoro zatem Bolesław W. - co pozostaje poza sporem - jest współuczestnikiem sporu i występuje w tymże sporze po tej samej stronie co Barbara i Wacław F. to zgodnie z cyt. przepisem art. 87 § 1 k.p.c. może on być ich pełnomocnikiem w sporze, niezależnie od stopnia pokrewieństwa, jaki wiąże go (lub nawet nie) ze skarżącymi. Stanowisko zatem zajęte wobec tego problemu przez NSA należy uznać za nietrafne. Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I CSK 279/16 2017-04-13Czy umowa o sprawowanie zarządu majątkiem lub interesami strony, która obejmuje również reprezentowanie strony w postępowaniach sądowych i administracyjnych, może stanowić podstawę do udzielenia pełnomocnictwa procesoweg…
- I CZ 41/14 2014-06-27Czy pełnomocnik procesowy, który nie wykazał spełnienia wymagań przewidzianych w art. 87 k.p.c. dotyczących stałego stosunku zlecenia, może skutecznie reprezentować stronę w postępowaniu sądowym?
- IV CZ 40/15 2015-10-22Czy pełnomocnictwo procesowe wynikające z faktu sprawowania zarządu nad majątkiem osoby reprezentowanej, o którym mowa w art. 87 § 1 k.p.c., może polegać jedynie na pomocy przy dochodzeniu roszczeń, w tym w drodze sądowe…
- III CO 42/63 1963-09-23Czy osoba prawna sprawująca zarząd majątku lub interesów strony może być jej pełnomocnikiem procesowym na podstawie art. 79 § 1 k.p.c.?
- I PZP 21/94 1994-05-10Czy zlecenie prowadzenia pojedynczej, konkretnej sprawy sądowej przez podmiot gospodarczy prowadzący doradztwo prawne lub jego pracownika, na podstawie umowy zlecenia, stanowi podstawę do udzielenia pełnomocnictwa proces…
Powołane przepisy
art. 87 § 1 KPCart. 204 § 1 KPart. 211 KP§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy