III CB 125/25
PostanowienieIzba Cywilna2026-06-25
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego podlega odrzuceniu z uwagi na utratę mocy obowiązującej przepisów regulujących ten tryb postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także z powodu braków formalnych wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, stwierdzając, że przepisy regulujące ten tryb postępowania (art. 29 § 5 i n. ustawy o Sądzie Najwyższym) utraciły domniemanie konstytucyjności na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lutego 2026 r., sygn. SK 68/25, który orzekł o niezgodności analogicznych przepisów Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Ponadto, nawet gdyby przepisy te były nadal obowiązujące, wniosek podlegałby odrzuceniu z powodu braków formalnych, tj. braku wskazania konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego lub jego postępowaniu po powołaniu, które mogłyby wpływać na jego niezawisłość i bezstronność w danej sprawie.Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika powodów o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego w konkretnej sprawie. Wniosek opierał się na zarzutach dotyczących okoliczności powołania sędziego oraz jego postępowania po powołaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2026 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
III CB 125/25
POSTANOWIENIE
25 czerwca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2026 r.
wniosku pełnomocnika powodów Z.M. i B.M. - adw. A.B. o zbadanie spełnienia
przez sędziego Sadu Najwyższego Mirosława Sadowskiego wymogów
niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III CBO 3/25
na podstawie art. 29 § 10 i § 11 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(Dz.U.2024.622 tj. z 2024.04.23)
postanawia:
wniosek odrzucić.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika powodów Z.M. i B.M.
- adw. A.B. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Mirosława
Sadowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III CBO
3/25, w którym m.in. wniósł zbadanie spełnienia przez SSN Mirosława
Sadowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III CBO
3/25.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
III CB 125/25 2
Wniosek o stwierdzenie niespełniania w niniejszej sprawie wymogów
niezawisłości i bezstronności przez SSN Mirosława Sadowskiego podlegał
odrzuceniu z dwóch powodów. Wskazać w tym miejscu należy w ślad za
postanowieniem Sądu Najwyższego z 21 maja 2026 r., sygn. III KB 31/26, wraz
z powołanym tamże orzecznictwem Sądu Najwyższego, iż w wyroku z 25 lutego
2026 r., SK 68/25 (OTK ZU A/20026, poz. 40), Trybunał Konstytucyjny stwierdził,
że art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1267; dalej: „p.u.s.a.”) jest niezgodny z art. 60 w zw. z art.
31 ust. 3 w zw. z art. 2 w zw. z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust.
1 i 2 Konstytucji RP. Jednocześnie w punkcie III.8. uzasadnienia doprecyzowano,
że już z chwilą ogłoszenia tego wyroku „przez Trybunał Konstytucyjny na sali
rozpraw ustało domniemanie konstytucyjności skontrolowanych regulacji. Brak
niezwłocznej promulgacji wyroku we właściwym dzienniku urzędowym nie może
być rozumiany jako przeszkoda w jego stosowaniu przez organy władzy publicznej
(zob. wyrok TK z 23 września 2025 r., P 3/25, OTK ZU A/2025, poz. 97). Artykuł
5a p.u.s.a. traci moc; orzeczenie skutkuje derogacją całego mechanizmu prawnego
tzw. testowania niezawisłości sędziów w toku postępowania
sądowoadministracyjnego”. Usunięty w ten sposób z systemu prawnego
Rzeczypospolitej Polskiej art. 5a p.u.s.a. wykazuje daleko idącą zbieżność
z unormowaniami art. 29 § 5 i n. ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
(zwaną dalej u.SN). W szczególności dotyczy to zbieżności między art.
5a § 1 p.u.s.a. oraz art. 29 § 5 u.SN, które dopuszczają badanie spełnienia przez
sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności
towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Jedyne różnice
w brzmieniu tego przepisu dotyczą elementów hipotezy tych unormowań i wynikają
z faktu, że regulacje te dotyczą innego rodzaju sądownictwa oraz są inaczej
zorganizowane redakcyjnie, przez co odwołują się do innej numeracji artykułów
oraz paragrafów. W zakresie dyspozycji poszczególnych unormowań obie regulacje
są natomiast tożsame lub dalece analogiczne tam, gdzie ich treść jest
zdeterminowana odrębnościami między postępowaniem sądowym
i sądowoadministracyjnym. Istniejące literalne odrębności nie pozwalają przyjąć, że
ocena zgodności odpowiednich regulacji ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 5-
III CB 125/25 3
25) z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP mogłaby być inna,
niż to zostało stwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2026 r.,
SK 68/25. Z tego względu, pomimo braku formalnej derogacji unormowań art.
29 § 5-25 u.SN, czy to na ścieżce legislacyjnej, czy też poprzez wyrok Trybunału
Konstytucyjnego, Sąd Najwyższy stwierdza, że z tych samych racji konstytucyjnych,
które legły u podstaw wyroku w sprawie SK 68/25, ustało również domniemanie
konstytucyjności tych samych unormowań funkcjonujących na gruncie ustawy
o Sądzie Najwyższym jako paragrafy 5-25 w art. 29 u.SN.
Niezależnie od niedopuszczalności wniosku z ww. przyczyn, podlegałby on
również odrzuceniu, gdyby domniemanie jego konstytucyjności nie zostało
uchylone jako wtórny efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2026 r.,
SK 68/25, a to ze względu na braki formalne wniosku, o których mowa w art.
29 § 9 pkt 2 u.SN, stanowiących podstawę jego odrzucenia w świetle art.
29 § 10 u.SN.
Zgodnie bowiem z art. 29 § 5 u.SN dopuszczalne jest badanie spełnienia
przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania
po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy
może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących
uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i bezstronności
sędziego). Artykuł 29 § 9 u.SN stanowi, że wniosek inicjujący test niezawisłości
i bezstronności sędziego powinien – pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania
do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 u.SN) – czynić zadość wymaganiom
przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia,
że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 (pkt 1)
oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami
na ich poparcie (pkt 2).
W założeniu ustawodawcy wniosek ma zmierzać do stwierdzenia
niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu)
niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, powinien zatem wskazywać
okoliczności, do których odwołuje się art. 29 § 5 u.SN tj.:
III CB 125/25 4
1. towarzyszące powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego,
2. dotyczące jego postępowania po powołaniu, które mogą wywoływać
uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości
i bezstronności,
3. świadczące o tym, że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności, może
oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem,
że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 29 § 9 u.SN.
Wbrew wskazanym wymogom, wnioskodawca nie wskazał żadnych
okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Mirosława Sadowskiego na urząd
sędziego Sądu Najwyższego ani okoliczności dotyczących jego postępowania po
powołaniu, które wypełniałyby ustawowe przesłanki z art. 29 § 9 u.SN. Nie są takimi
okolicznościami - okoliczności prawne w oparciu, o które odbyła się procedura
oceny kandydatów na urząd sędziego Sądu Najwyższego dokonana przez Krajową
Radę Sądownictwa.
Wniosek nie zawiera też żadnych dowodów, o których mowa w art.
29 § 5 u.SN, a które by świadczyły o kierunkowym nastawieniu do sprawy, w której
sędzia Sądu Najwyższego Mirosław Sadowski miałby orzekać.
Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części
dyspozytywnej nn. postanowienia.
SSN Małgorzata Bednarek
(M.M.)
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZB 64/25 2026-06-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym, podlega odrzuceniu w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego doty…
- III CB 135/25 2025-11-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na ogólnych okolicznościach dotyczących procedury powołania sędziego, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o…
- III CB 72/25 2025-07-29Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, który nie wskazuje konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu lub postępowaniu sędziego, które mogłyby naruszyć te standardy…
- I NB 18/25 2026-06-24Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, podlega odrzuceniu?
- III CB 17/23 2023-07-06Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i ogólnych odniesieniach do uchwał i orzeczeń, spełnia wymogi formalne przewidz…
Powołane przepisy
art. 29 § 10art. 5aart. 60art.
31 ust. 3art. 2art. 178 ust. 1art. 179art. 180 ust.
1art. 29 § 5art.
5a § 1art. 180 ust. 1art.
29 § 5
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy