III CB 151/25

III CB 151/25 POSTANOWIENIE 9 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2026 r. w Warszawie wniosku Z. M. i B. M. o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 5/25 z powództwa Z. M. i B.M. przeciwko T. spółce akcyjnej w W. o zapłatę 1. oddala wniosek o zawieszenie postępowania; 2. odrzuca wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 5/25. (M.T.) UZASADNIENIE Z. M. i B. M. zgłosili wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 5/25. W uzasadnieniu wskazali, że SSN Maciej Kowalski uzyskał nominację do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego od powołanej niezgodnie z prawem Krajowej Rady Sądownictwa. W ich ocenie tryb nominacyjny SSN Macieja Kowalskiego, podobnie jak i innych sędziów Sądu Najwyższego powołanych na to stanowisko po 2018 r., stanowi wystarczającą podstawę do kwestionowania jego niezawisłości. Wnioskodawcy wywodzili, że Krajowa Rada Sądownictwa w aktualnym składzie nie III CB 151/25 2 reprezentuje środowiska sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o którym mowa w Konstytucji. W stosunku do sędziów Sądu Najwyższego ta wada nominacyjna ma szczególne znaczenie, gdyż Sąd ten ma gwarantować niezakłócone i prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania. Wnioskodawcy podkreślili, że, składając kolejne wnioski, dążą do uzyskania takiego rozstrzygnięcia w sprawie II CSKP 103/24, którego żadna ze stron nie będzie w stanie podważyć na dalszym etapie postępowania. Ponadto w tym samym piśmie Z.M. i B.M. zgłosili wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego zadanego w sprawie III CB 40/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd Najwyższy nie znalazł przesłanek do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych przedstawionych postanowieniem z 20 października 2023 r., III CB 40/23. Należy bowiem zauważyć, że pytanie to nie odnosi się bezpośrednio do kwestii badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziów Sądu Najwyższego. Dlatego Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Oceniając wniosek zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Macieja Kowalskiego trzeba wskazać, że zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej u.SN (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 622) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek strony lub uczestnika postępowania przed Sądem Najwyższym, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. III CB 151/25 3 Wniosek o stwierdzenie powołanych w ustawie o Sądzie Najwyższym przesłanek powinien być złożony wobec sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym, wyznaczonego do składu rozpoznającego: środek zaskarżenia, sprawę dyscyplinarną, sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury, sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego oraz sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku (art. 29 § 6 u.SN). Poza tym, wniosek z art. 29 § 5 u.SN powinien zostać złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Wniosek powinien również spełniać wymogi, o których mowa w art. 29 § 9 u.SN, tj. wymogi przewidziane dla pisma procesowego, a także zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 § 5 u.SN oraz powoływać okoliczności uzasadniające żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Niespełnienie wskazanych wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem wniosku na podstawie art. 29 § 5 u.SN, bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 9 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 § 10 zdanie pierwsze u.SN). Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny (np. wniesiony przez podmiot inny niż wynika to z art. 29 § 7 u.SN). W niniejszej sprawie, wniosek Z. M. i B. M. nie spełnia wymagań formalnych, o których mowa w art. 29 § 9 pkt 2 powołanej ustawy. Jak już wcześniej sygnalizowano, wniosek powinien zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. W ramach tych okoliczności wnioskodawca powinien wskazać okoliczności związane z powołaniem sędziego, jego postępowaniem po powołaniu, a także wpływ związanego z tym naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności na wynik konkretnej, rozpoznawanej przez sędziego sprawy - z uwzględnieniem jej charakteru. Tymczasem zgłoszony wniosek ma de facto charakter abstrakcyjny. Wprawdzie wnioskodawcy wskazali na okoliczności towarzyszące powołaniu SSN Macieja III CB 151/25 4 Kowalskiego (powołanie w ramach wadliwego postępowania konkursowego, z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw), jednakże powołane okoliczności towarzyszące powołaniu SSN Macieja Kowalskiego mają charakter ogólny i mogłyby oddziaływać na ocenę dochowania standardu niezawisłości i bezstronności w każdej sprawie rozpatrywanej przez każdego sędziego powołanego na urząd od 2018 r., co w oczywisty sposób nie jest zgodne z treścią art. 29 § 5 u.SN. Argumentacja wnioskodawców podniesiona we wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III CBO 5/25 w istocie koncentruje się na, występującej zdaniem Z.M. i B. M., systemowej nieprawidłowości powoływania sędziów, której upatrują w ukształtowaniu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie wymienionej wyżej ustawy nowelizującej z 8 grudnia 2017 r. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego w świetle art. 29 § 5 u.SN należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych (ustawowych) rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Z. M. i B. M. nie wskazali również żadnych okoliczności, które wystąpiły po powołaniu SSN Macieja Kowalskiego i mogłyby podważać zaufanie do jego bezstronności i niezawisłości w sprawie III CBO 5/25. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawcy nie tylko nie przedstawili, ale i nie uprawdopodobnili jakoby postępowanie SSN Macieja Kowalskiego po powołaniu na urząd sędziego Sądu Najwyższego świadczyło o braku niezawisłości i bezstronności. Wreszcie Z. M. i B. M. nie podali w jaki sposób kwestionowany przez nich tryb powołania sędziów, w tym również SSN Macieja Kowalskiego, mógłby mieć wpływ na wynik sprawy III CBO 5/25. Niewystarczające jest bowiem poprzestanie na stwierdzeniu, że okoliczności związane z powołaniem SSN Macieja Kowalskiego mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, ponieważ został on powołany na urząd po 2018 r. III CB 151/25 5 Braki te, zgodnie z art. 29 § 10 zd. 1 uSN, stanowią podstawę do odrzucenia wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. Ewa Stefańska (M.T.) [a.ł]