III CB 27/25

Sygn. III CB 27/25 POSTANOWIENIE 3 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z powództwa E.A., M.R., J.S., następców prawnych J.C., K.S. i A.W. przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 3 marca 2026 r., w przedmiocie wniosku E.A., M.R., J.S., następców prawnych J.C., K.S. i A.W. o zbadanie spełnienia przez SSN Mariusza Łodko wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 735/25, odrzuca wniosek. UZASADNIENIE I.1. 19 marca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) E.A., J.S., M.R., J.C., A.W., K.S. (dalej także: Powodowie) zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego – Mariusza Łodko, wyznaczonego do rozpoznania sprawy I CSK 4035/24 (obecnie I CSK 735/25), wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 i następne ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. 2024, poz. 622, dalej: u.SN). I.2. W uzasadnieniu wskazano, że SSN Mariusz Łodko został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego wadliwie gdyż: na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych III CB 27/25 2 ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3, dalej także: ustawa o zmianie KRS) co wedle orzecznictwie Sądu Najwyższego (uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20) stanowi o nienależytej obsadzie sądu; do izby Sądu Najwyższego, która na podstawie wyroku TSUE została uznana za sąd nieistniejący. Dodatkowo wskazano, że postępowanie toczy się przeciwko Skarbowi Państwa i dotyczy roszczenia odszkodowawczego z tytułu szkody spowodowanej bezprawnymi działaniami tego podmiotu. II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II.1. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w ocenie Sądu Najwyższego konstrukcja jurydyczna procedowania w przedmiocie tzw. testu bezstronności sędziego powoduje, że skuteczne skorzystanie z tej drogi wyłączenia sędziego ze składu – na poziomie Sądu Najwyższego – jest trudne do zrealizowania. Słusznie w liczonych orzeczeniach zwracano na to uwagę (np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22). Ponadto postanowieniem z 20 października 2023 r. Sąd Najwyższy w spawie III CB 40/23 skierował do TSUE pytania prejudycjalne (sprawa C-748/23), co stanowiło przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawach z tzw. testu bezstronności sędziego. II.2. Niezależnie od powyższego, aktualnie istnieje możliwość złożenia wniosku w trybie art. 29 § 5 i nast. uSN. Jednakże, zgodnie z art. 29 § 9 i 10 uSN, wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 uSN oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny. II.3. Brzmienie przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje na to, że fakty uzasadniające złożenie wniosku muszą wskazywać na brak niezawisłości lub bezstronności sędziego w konkretnej sprawie ze względu na indywidualne III CB 27/25 3 okoliczności dotyczące jego powołania na urząd sędziego lub zachowania po powołaniu, przy czym na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia tychże okoliczności poprzez przedłożenie odpowiednich dowodów. Powoływanie się we wniosku o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności na okoliczności towarzyszące powołaniu na urząd sędziego czy zachowania sędziego po powołaniu uzasadniających wątpliwości co do spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności jest niewystarczające; konieczne jest także wskazanie okoliczności świadczących o tym, że deficyt ten może oddziaływać na wynik konkretnej sprawy. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela w tym zakresie stanowisko Sadu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22 co do wymogów formalnych wniosku złożonego w trybie art. 29 § 5 i nast. U.SN oraz co do sądu właściwego do odrzucenia wniosku. II.4. Z treści wniosku wynika, że przyczyną złożenia rozpatrywanego wniosku było to, że SSN Mariusz Łodko został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej, na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sprawa I CSK 4035/24 (obecnie I CSK 735/25) toczy się przeciwko Skarbowi Państwa. Tak sformułowany wniosek nie czyni zadość wymaganiom o których mowa w art. 29 § 9 i 10 u.SN. Powodowie w żaden sposób nie wykazali w jaki sposób okoliczności towarzyszące powołaniu SSN Mariusza Łodko mogą rzutować na wynik sprawy I CSK 4035/24 ze względu na jej charakter i okoliczności dotyczące wnioskodawcy. II.5. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Adam Redzik (R.N.) [a.ł] III CB 27/25 4