III CK 238/03
Izba Cywilna2004-05-07
Skład orzekający: Zbigniew Strus, Bronisław Czech, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe toczące się z udziałem strony, która zmarła przed wydaniem orzeczenia, jest nieważne?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe, w toku którego zapadł wyrok z udziałem strony, która zmarła przed jego wydaniem, jest nieważne z mocy prawa. Strona zmarła nie posiada zdolności sądowej, co stanowi bezwzględną przyczynę nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c.Stan faktyczny
Powód Z. M. wytoczył powództwo o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa. W trakcie postępowania, przed wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny, powód zmarł. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, wymieniając zmarłego jako stronę postępowania. Następnie wniesiono kasację od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem Apelacyjnym i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CK 238/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) SSN Bronisław Czech SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik w sprawie z powództwa Z. M., zastępowanego przez jego następców prawnych H. M., M. M., S. Z. oraz D.M. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Wojewódzkiej Policji w R. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 7 maja 2004 r., kasacji H.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 15 maja 2002 r., sygn. akt I ACa …/02, uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w L. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie
2 Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że Z. M., który wytoczył powództwo wszczynające niniejszą sprawę, zmarł w dniu 14 kwietnia 2002 r., tj. przed wydaniem przez Sąd Apelacyjny zaskarżonego wyroku, wymieniającego go jako powoda. Postępowanie, w toku którego zapadł zaskarżony wyrok, toczyło się więc z udziałem nieżyjącego, a zatem nie mającego zdolności sądowej (art. 64 § 1 k.p.c. w związku z art. 8 k.c.) powoda i tym samym było, stosownie do art. 379 pkt 2 k.p.c., nieważne. Zgodnie z art. 39311 §1 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznając kasację uwzględnia nieważność postępowania z urzędu. Mając powyższe na względzie orzeczono, jak w sentencji (art. 39313 § 1 i art. 386 § 2 w związku z art. 39319 k.p.c.). jk
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 890/22 2023-02-24Czy postępowanie sądowe jest nieważne, jeśli zostało przeprowadzone z udziałem strony, która zmarła przed wydaniem wyroku, bez zawieszenia postępowania i wezwania jej następców prawnych?
- II CSKP 1392/22 2022-06-22Czy postępowanie sądowe prowadzone z udziałem zmarłego uczestnika postępowania, który utracił zdolność sądową, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?
- III CK 550/04 2005-07-22Czy postępowanie apelacyjne może się toczyć i zakończyć wydaniem wyroku, jeśli strona postępowania zmarła przed jego rozpoczęciem, a jej następcy prawni nie zostali wezwani do udziału w sprawie?
- V CSK 92/17 2017-12-07Czy postępowanie apelacyjne jest nieważne, jeśli strona postępowania zmarła przed wydaniem wyroku przez sąd drugiej instancji, a sąd nie stwierdził tego faktu z urzędu?
- III CZ 32/16 2016-09-14Czy brak zdolności sądowej uczestnika postępowania, który zmarł przed jego wszczęciem, stanowi podstawę do uchylenia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 64 § 1 KPCart. 8 KCart. 379 pkt 2 KPCart. 39311 §1 KPCart. 39313 § 1art. 386 § 2art. 39319 KPC§ 1§1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy