III CK 261/04
Izba Cywilna2005-03-09
Skład orzekający: Zbigniew Strus, Marian Kocon, Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy częściowe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, zwłaszcza po udzieleniu przybicia w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że częściowe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, jeśli wierzyciel i komornik nie zostali w pełni zaspokojeni przed zamknięciem przetargu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w części, na podstawie art. 825 pkt 2 k.p.c., jest możliwe nawet po udzieleniu przybicia, jednak nie może naruszać praw osób trzecich, w tym licytanta, który wygrał przetarg i uzyskał prawo do przysądzenia własności.Stan faktyczny
Dłużniczka wniosła kasację od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy przysądził na rzecz wierzyciela prawo własności lokalu w postępowaniu egzekucyjnym. Dłużniczka twierdziła, że wpłaciła część długu, a tytuł wykonawczy został częściowo pozbawiony wykonalności. Sąd Okręgowy uznał, że częściowe pozbawienie wykonalności nie było podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację dłużniczki, uznając ją za nieopartą na usprawiedliwionej podstawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CK 261/04 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku wierzyciela M. R. przeciwko dłużnikowi M. H. o świadczenie pieniężne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 marca 2005 r., kasacji dłużnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 grudnia 2003 r., sygn. akt II Cz (…), oddala kasację. Uzasadnienie Kasacja dłużniczki M. H. została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego z 31 grudnia 2003 r. oddalającego jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego z 11 lipca 2003 r. przysądzającego na rzecz S. J. prawo własności lokalu stanowiącego odrębną własność (wraz z prawami związanymi), dla którego Sąd Rejonowy w W. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w S. prowadzi księgę wieczystą Kw (…). Sąd drugiej instancji wskazał, że tytuł wykonawczy obejmujący kwotę 23.000 zł został pozbawiony wykonalności w części równej kwocie 2.695,02 zł, wobec czego nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kasacja oparta została na drugiej podstawie i zarzuca naruszenie art. 998 § 1 k.p.c. i art. 825 pkt 2 k.p.c. polegające na wykładni, iż pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części nie jest podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. W
2 uzasadnieniu skarżąca podniosła, że przed przysądzeniem własności wpłaciła wierzycielce kwotę 14.500 zł a zatem ”nastąpiło rozliczenie pomiędzy stronami wzajemnych zobowiązań”. Dlatego domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia o przysadzeniu własności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Jeśli chodzi o skutki zapłacenie części długu w toku egzekucji, należy zwrócić uwagę na treść art. 981 k.p.c., w myśl którego umorzenie tego postępowania może nastąpić tylko w razie zaspokojenia należności wierzyciela i komornika przed zamknięciem przetargu (postanowienie SN z 9 sierpnia 2000 r., sygn. I CKN 761/00, Pr. Bankowe 2000 r., nr 12 oraz powołane tam orzeczenia). Warunek ten nie był spełniony, dlatego komornik nie mógł umorzyć egzekucji z tej przyczyny. 2. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na pozbawienie w części wykonalności tytułu wykonawczego, wyrokiem z 25 lutego 2003 r., dłużniczka złożyła w Sądzie Rejonowym dnia 2 lipca 2003 r., tj. po zakończeniu przetargu oraz po uprawomocnieniu się postanowienia o udzieleniu przybicia. Zgodnie z art. 825 pkt 2 k.p.c. w takiej sytuacji organ egzekucyjny obowiązany jest umorzyć postępowanie odnośnie do części wierzytelności. W pozostałym zakresie, jak wyjaśniono w punkcie poprzednim, nie było podstaw do umorzenia. Ewentualne wątpliwości co do możliwości podejmowania rozstrzygnięć przewidzianych w art. 825 pkt 2 k.p.c. po udzieleniu przybicia nie byłyby usprawiedliwione. Przede wszystkim sprzeciwia się temu interes licytanta, który wygrał przetarg. W art. 826 k.p.c. stwierdza się wyraźnie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może naruszać praw osób trzecich, do których zalicza się również licytanta wygrywającego przetarg, który po dopełnieniu warunków licytacyjnych uzyskuje prawo do przysądzenia własności. Celowość umorzenia postępowania w części, znajduje potwierdzenie w kategorycznym brzmieniu przepisu, odpowiada wymaganiom porządku prawnego rozgraniczającym postępowanie rozpoznawcze i wykonawcze (art. 804 k.p.c.), porządkuje podstawy orzekania podziału sum uzyskanych z egzekucji i orzekania o kosztach postępowania. Brak takiego orzeczenia nie ma jednak wpływu na treść postanowienia o przysądzeniu własności, którego przesłankami odpowiadającymi okolicznościom sprawy były prawomocność przybicia i wykonanie warunków licytacyjnych.
3 Dlatego kasacja nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie i podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 73/83 1983-05-18Czy pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności po wszczęciu egzekucji stanowi przesłankę do umorzenia egzekucji, nawet jeśli dłużnik formalnie nie złożył wniosku o umorzenie?
- I CZ 10/68 1968-02-12Czy sąd może pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy w oparciu o zarzut nieprawidłowości prowadzenia egzekucji, zamiast o uprawdopodobnienie zasadności dochodzonego roszczenia?
- II CSKP 316/22 2023-04-25Czy skuteczne zakończenie postępowania egzekucyjnego przed wydaniem wyroku w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego stanowi podstawę do uwzględnienia powództwa opozycyjnego, nawet jeśli dłużnik nie zmieni…
- IV CSK 462/15 2015-12-29Czy orzeczenie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 985 § 1 k.p.c. ma charakter wyłącznie deklaratywny, a tym samym do umorzenia postępowania dochodzi w dacie drugiej bezskutecznej licytacji, czy też…
- II CK 96/04 2004-10-22Czy po wydaniu postanowienia o udzieleniu przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego może być uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 998 § 1 KPCart. 825 pkt 2 KPCart. 981 KPCart. 826 KPCart. 804 KPCart. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy