III CKN 291/98

Sygn. akt III CKN 291/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 maja 1999 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - M. Wysocka (spraw.) Sędziowie: SN - Z. Strus SN - Z. Świeboda Protokólant: J.Krajewska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. F. przeciwko P. – […] w W. o zapłatę na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 września 1997 r., sygn. akt I Ca […] p o s t a n a w i a: I. odrzucić kasację; II. nie obciążać powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz strony pozwanej. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 1997 r. Sąd Wojewódzki w J. podwyższył rentę uzupełniającą zasądzoną na rzecz J. F. od […] Dyrekcji Okręgowej P. do kwot określonych w sentencji i oddalił powództwo w pozostałej części (t.j. w odniesieniu do dalej idącego żądania podwyższenia renty oraz w całości do roszczeń odszkodowawczych). W wyniku rozpoznania apelacji powoda Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 25 września 1997 r. : 1. zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1 (podwyższającym rentę) poprzez podwyższenie renty o dalsze określone kwoty; 2. uchylił wyrok w części oddalającej powództwo co do kwoty 50 tysięcy zł. i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu; 3. oddalił dalej idącą apelację. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego „w części dotyczącej określenia renty wyrównawczej (pkt I wyroku)” i wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku w części objętej kasacją oraz pkt 1 wyroku Sądu Wojewódzkiego”. Kasacja opiera się na twierdzeniu, iż wskutek naruszenia prawa materialnego (art. 444 § 2 k.c. i art. 907 § 2 k.c.) podwyższono rentę do kwot zbyt niskich w stosunku do uzasadnionego żądania powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja rozpoznawana jest w jej granicach (art. 39311 k.p.c.). Granice te wyznaczane są między innymi przez wskazany w kasacji zakres zaskarżenia - określenie przez skarżącego w jakiej części zaskarża on wyrok. W części niezaskarżonej wyrok staje się prawomocny i Sąd Najwyższy nie może objąć jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem. Z wyraźnego i jednoznacznego sformułowania kasacji wynika, że nie obejmuje ona zaskarżeniem pkt III wyroku Sądu Apelacyjnego, to jest orzeczenia 3 o oddaleniu apelacji. Oddalenie to obejmuje żądanie podwyższenia renty „dalej idące”, czyli zmierzające do podwyższenia renty w stopniu wyższym, aniżeli kwoty zasądzone w pkt I ; niezaskarżenie wyroku Sądu II instancji w tej części spowodowało jego uprawomocnienie się, a w konsekwencji - wyłączenie możliwości rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym wyroku Sądu Apelacyjnego w części oddalającej apelację. W kasacji zaskarżono wyrok Sądu II instancji w tej tylko części (pkt I), w której żądanie powoda zostało uwzględnione. Dopuszczalność środka odwoławczego nie jest uzależniona od wykazania przez skarżącego „interesu prawnego” w zaskarżeniu, jednakże nieodzowne jest istnienie substratu, przedmiotu zaskarżenia. Tymczasem ta część orzeczenia, którą zaskarżono kasacją zawiera wyłącznie rozstrzygnięcie korzystne dla powoda, a jej uchylenie nie może doprowadzić do polepszenia sytuacji powoda. Uprawomocnienie się wyroku w części oddalającej żądanie ponad kwoty określone w pkt I wyroku Sądu Apelacyjnego wyklucza możliwość zasądzenia w niniejszym postępowaniu kwoty wyższej, a jedyną możliwą konsekwencją uwzględnienia tak określonego żądania (nie pogarszającą sytuacji powoda), byłoby wydanie rozstrzygnięcia takiej samej treści (zasądzenia renty w takiej wysokości, jaka obecnie wynika z pkt I zaskarżonego wyroku). Omówione okoliczności prowadzić muszą do konkluzji o niedopuszczalności kasacji powoda, wywołanej brakiem właściwie określonego przedmiotu (zakresu) zaskarżenia. Uzasadniało to odrzucenie kasacji, na podstawie art. 3938 § 1 k.p.c. aw jg