III CKN 933/98

Sygn. akt III CKN 933/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 25 lipca 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Gerard Bieniek (spraw.) Sędziowie: SN - Marian Kocon SN - Barbara Myszka Protokolant: Bożena Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2000 r. na rozprawie sprawy z wniosku W. i R. małż. U. z udziałem B. U. o uzupełnienie wpisu w księdze wieczystej na skutek kasacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 23 czerwca 1998 r., sygn. akt I Cz […] p o s t a n a w i a: oddalić kasację. 2 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 3.11.1997 r. W. i R. małż. U. żądali uzupełnienia wpisu w dziale II księgi wieczystej Kw […] Sądu Rejonowego w W. w ten sposób, że są właścicielami w ½ części nieruchomości objętej tą księgą oraz budynku warsztatowego, na podstawie umowy darowizny z 9.12.1988 r. Sąd Rejonowy wniosek ten oddalił, ustalając co następuje: Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą Kw […] dla nieruchomości zabudowanej położonej w W., oznaczonej jako działka […], o powierzchni 1375 m2. Jako właściciele tej nieruchomości wpisani są: W. U. i jego żona R. U. na zasadzie wspólności ustawowej w ½ części, na podstawie umowy darowizny z 9.12.1988, oraz B. U. w ½ części na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 31.08.1990 r. Ns […] o dziale spadku. Ustalono, iż powołaną wyżej umową darowizny, poprzedni właściciel E. U. przeniósł na wnioskodawców W. i R. małż. U. udział ½ część działki […] z warsztatem i maszynami, zaś z mocy powołanego postanowienia o dziale spadku – B. U. nabył ½ część działki […] i ruchomości. Oddalając wniosek o uzupełnienie wpisu Sąd Rejonowy podniósł, iż budynki są częścią składową gruntu, a zatem E. U. darując wnioskodawcom udział w ½ części działki […], darował im taki sam udział w budynku na tej działce posadowionym. Wpis w księdze wieczystej jest zatem prawidłowy. Pogląd ten podzielił Sad Wojewódzki w S., który postanowieniem z 23.06.1998 r. oddalił apelację wnioskodawców. Orzeczenie to zaskarżyli kasacją wnioskodawcy, wskazując jako podstawę kasacji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 47 i art. 48 kc oraz pominięcie art. 888 kc w związku z art. 211 kc. Z tych przyczyn wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienie Sądu Rejonowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 3 Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Istota żądania wnioskodawców sprowadza się przecież do tego, aby ujawnić w księdze wieczystej, iż są oni współwłaścicielami ½ części działki oznaczonej nr […], zaś wyłącznymi właścicielami pobudowanego na tej działce warsztatu. Jest to oczywiście niemożliwe. Budynki i inne urządzenia trwale z gruntami związane są – zgodnie z art. 48 kc częścią składową gruntu, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianym (np. art. 235 § 1 kc). Taki wyjątek w sprawie nie zachodzi, co jest bezsporne. Jeśli zatem umową darowizny z 9.12.1988 r. ówczesny właściciel E. U. darował wnioskodawcom ½ część działki wraz z warsztatem, to jest oczywiste, iż darował udział w ½ działki zabudowanej. Warsztat – jako część składową gruntu (budowa trwale z gruntem związana), nie może być – zgodnie z art. 47 § 1 kc przedmiotem odrębnej własności. Chybione oczywiście jest stwierdzenie, iż darowizna objęła „połowę działki wraz ze znajdującym się na niej warsztatem (...), a nie udział części tej działki”, co mogłoby oznaczać, że darowizna dotyczyła fizycznie wydzielonej części działki wraz z warsztatem. Rzecz jednak w tym, że owo fizycznie wydzielenie części działki poprzez podział nieruchomości, nie nastąpiło. Jeśli tak, to oczywiście nie można rozporządzić częścią nieruchomości, jeśli nie nastąpił uprzednio jej podział. Dopatrywanie się w tej umowie darowizny rzekomego „porozumienia współwłaścicieli co do wyjścia z niepodzielności (art. 211 kc)”, jest oczywiście nieprawidłowe. Wystarczy przecież zauważyć, że w chwili dokonywania darowizny E. U. był wyłącznym właścicielem całej działki, nie było innych współwłaścicieli. Wreszcie twierdzenie zawarte w kasacji, że umową darowizny dokonano podziału quo ad usum, także opiera się na pewnym nieporozumieniu. Podział do korzystania, gdyby nawet założyć, iż w istocie nastąpił, nie zmienia stosunków własnościowych, które ujawnia się w dziale II księgi wieczystej. Z tych względów kasację należało oddalić (art. 39312 kpc). 4 aw jg