III CO 10/22
Izba Cywilna2022-06-23
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Agnieszka Piotrowska, Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona od orzeczenia wydanego w składzie, w którym zasiada osoba powołana na urząd sędziego w procedurze, która budzi wątpliwości prawne dotyczące niezawisłości i bezstronności sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r., uznając, że nie jest właściwy do jego dokonania. Jednocześnie wskazał, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków. Orzeczenie wydane w składzie, w którym zasiada osoba powołana na urząd sędziego w procedurze budzącej wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sądu, może nie istnieć w sensie prawnym, co wyklucza możliwość wniesienia od niego skargi o wznowienie postępowania. W związku z tym, postępowanie wznowieniowe zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych dotyczących statusu takich sędziów.Stan faktyczny
Miasto W. wniosło powództwo przeciwko P. S.A. o wydanie, zapłatę oraz zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę. P. S.A. wniosło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. akt. I CSKP 29/21). Skarga dotyczyła wyroku wydanego w składzie, w którym brały udział osoby powołane na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie wznowieniowe, oczekując na rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących statusu sędziów powołanych w nowej procedurze.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r. oraz uwzględnił wniosek skarżącego o wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 10/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa miasta W. przeciwko P. S.A. w W. o wydanie i zapłatę oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2022 r., na skutek wniosku skarżącego o wykładnię postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r. 1. umarza postępowanie w przedmiocie wykładni postanowienia z dnia 2 lutego 2022 r. 2. uwzględnia wniosek skarżącego o wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia dotyczącego zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. UZASADNIENIE W dniu 3 sierpnia 2022 r. P. S.A. wniosło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. (sygn. akt. I CSKP 29/21). Zgodnie z treścią art. 399 § 1 k.p.c. skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona w postępowaniu, które zostało zakończone prawomocnym
2 wyrokiem. W świetle tego przepisu nie budzi wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje jedynie od wyroków istniejących. Orzeczenie, które nie istnieje w sensie prawnym nie może być zatem przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Wyrok zaskarżony skargą o wznowienie postępowania został wydany w składzie, w którym brały udział osoby powołane na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Wobec tych osób ma zatem zastosowanie uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego Izby Cywilnej, Izby Karnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA 1-4110-1/20). Postanowieniem z dnia 2 września 2021 r. (sprawa III CZP 11/21) pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej między innymi z pytaniem, czy wskazane w tym postanowieniu przepisy prawa Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że powołanie na stanowiska sędziowskie w wyżej wskazanej procedurze, co nastąpiło z naruszeniem podstawowych reguł prawa, oznacza, że sąd ostatniej instancji państwa członkowskiego Unii Europejskiej (Sąd Najwyższy), w którego składzie zasiadają takie osoby, nie jest sądem niezawisłym, bezstronnym, ustanowionym uprzednio na mocy ustawy, zapewniającym jednostkom skuteczną ochronę prawną w dziedzinach objętych prawem Unii Europejskiej. Odpowiedź na to pytanie ma zasadnicze znaczenie dla oceny skutków prawnych orzeczeń wydanych przez sąd, w którego składzie znalazły się osoby, których dotyczy wskazane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2021 r. Przed Sądem Najwyższym toczy się ponadto postępowanie zainicjowane postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2019 r. (III CO 121/18), którym przedstawiono do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego zagadnienie prawne dotyczące kwestii, czy istnieje w sensie prawnym orzeczenie wydane w składzie, w którym zasiada osoba powołana na urząd sędziego w procedurze, której dotyczy powołane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2021 r. W tej sprawie skład siedmiu sędziów Sądu
3 Najwyższego postanowieniem z dnia 21 maja 2019 r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w dniu 6 października 2021 r., a postępowanie w tej sprawie, toczące się obecnie przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III CZP 1/22, nie zostało zakończone. Wynik postępowań w sprawach III CZP 21/22 i III CZP 1/22 rzutuje na ocenę dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w sprawie I CSPK 29/21. Z tego względu postępowanie wznowieniowe zostało zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I PUNP 3/24 2024-12-11Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna od postanowienia Sądu Najwyższego odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
- II CSKP 1524/22 2024-03-20Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie wadliwego składu Sądu Najwyższego z uwagi na sposób powołania sędziów, wniesiona po upływie terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia…
- III CO 37/22 2022-01-21Czy skarga o wznowienie postępowania od wyroku kasatoryjnego Sądu Najwyższego, wydanego w składzie sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy nowelizującej z 2017 r., jest…
- I UZ 21/24 2024-11-19Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego może być oparta na podstawie art. 401 pkt 1 k.p.c. w sytuacji, gdy w składzie orzekającym Sądu Najwyższego brała udział osoba…
- III CZ 53/17 2018-01-30Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie nieważności postępowania z powodu orzekania przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy prawa jest dopuszczalna, jeśli strona mogła domagać się wyłączenia sędzi…
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 1 KPCart. 399 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy