III CO 16/62
UchwałaIzba Cywilna1962-12-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel obowiązany jest zwrócić koszty egzekucyjne wyłożone przez dłużnika w związku z czynnościami egzekucyjnymi na skutek uwzględnienia skargi tego dłużnika na czynności komornika?Ratio decidendi
Koszty egzekucyjne obciążają dłużnika, o ile były niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Fakt uwzględnienia skargi dłużnika na czynności komornika nie przesądza automatycznie o tym, czy dodatkowe koszty egzekucyjne były niezbędne i kto powinien je ponieść. Ocena niezbędności kosztów zależy od konkretnej sytuacji i ewentualnego przyczynienia się stron lub komornika do ich powstania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Lublinie przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczące obowiązku wierzyciela do zwrotu kosztów egzekucyjnych wyłożonych przez dłużnika, w sytuacji gdy skarga dłużnika na czynności komornika została uwzględniona. Analizowano, czy takie okoliczności automatycznie oznaczają, że koszty te nie były niezbędne i powinny obciążać wierzyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na zagadnienie prawne, wskazując, że fakt uwzględnienia skargi dłużnika nie przesądza o tym, kto ponosi koszty egzekucyjne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi na czynności komornika Stanisławy P., Józefy P., oraz Danuty K. po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c."Czy wierzyciel obowiązany jest zwrócić koszty egzekucyjne wyłożone przez dłużnika w związku z czynnościami egzekucyjnymi na skutek uwzględnienia skargi tego dłużnika na czynności komornika?"uchwalił.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 530 § 1 k.p.c. ustanowił zasadę, że koszty egzekucyjne obciążają dłużnika z tym zastrzeżeniem, że były one niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Zatem koszty egzekucyjne mogą obciążać wierzyciela tylko w przypadku, gdy nie były niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji. Ocena, czy koszty egzekucyjne w całości lub w części były niezbędne lub nie były niezbędne, zależy od konkretnej sytuacji. Przy tej ocenie pomocny być może art. 103 k.p.c. w związku z art. 532 k.p.c.Fakt, że koszty egzekucyjne powstały w związku z czynnościami egzekucyjnymi na skutek uwzględnienia skargi dłużnika na czynności komornika, nie przesądza jeszcze, że owe dodatkowe koszty egzekucyjne były niezbędne lub nie były niezbędne, nie pozwala więc rozstrzygnąć, czy koszty te maga obciążyć wierzyciela, czy dłużnika.Jeżeli np. w związku z prowadzeniem egzekucji potrzebny jest pomiar gruntu i przy tej czynności dłużnik spowodował błąd na swoją niekorzyść, a następnie złożył skutecznie skargę na czynności komornika, w wyniku której potrzebny był dodatkowy pomiar i koszt, to mimo iż dodatkowy pomiar był w następstwie skutecznej skargi na czynności komornika, nie można by przyjąć, iż koszty spowodowane dodatkowym pomiarem nie były niezbędne i powinny obciążać wierzyciela.Inna sytuacja byłaby, gdyby błąd spowodował wierzyciel. W tym przypadku dodatkowy koszt egzekucyjny nie mógłby być oceniony jako niezbędny.Może jednak być i tak, że czynność egzekucyjna została źle wykonana przez komornika bez przyczynienia się stron. Wtedy sytuacja jest taka, jak w przypadku, gdy pozwany wskutek rewizji uzyskał wyrok uchylający orzeczenie pierwszej instancji, ale następnie po ponownym rozpoznaniu sprawy ponownie przegrał sprawę w pierwszej instancji i w drugiej instancji. Tak, jak mimo "wygrania" pierwszej rewizji koszty tego postępowania wobec ostatecznego wyniku procesu będą obciążać pozwanego, tak i owe dodatkowe koszty egzekucyjne z reguły będą mogły być uznane za niezbędne i będą obciążać dłużnika.Z przedstawionych względów na przedstawione pytanie prawne udzielono odpowiedzi jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 16/04 2004-04-28Czy rozstrzygnięcie o kosztach niecelowej egzekucji należy do sądu rozpoznającego skargę na postanowienie komornika o ustaleniu kosztów egzekucji?
- III CZP 47/12 2012-09-27Czy przepis art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. stanowi podstawę do zasądzenia od wierzyciela na rzecz dłużnika kosztów egzekucji w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek uchylenia orzecze…
- III CZP 37/11 2011-07-13Czy komornik sądowy prowadzący postępowanie egzekucyjne uprawniony jest do prowadzenia egzekucji w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego, gdy nie ma postanowienia komornika o ustaleniu wysokości tych kosztów?
- III CZP 42/05 2005-07-14Czy sąd rozpoznający skargę dłużnika na czynności komornika może zrealizować zasadę odpowiedzialności wierzyciela za opłatę egzekucyjną w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 49 zdanie drugie…
- III CZP 1/13 2013-03-08Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela powoduje uchylenie wydanego w jego toku postanowienia o przyznaniu wierzycielowi od dłużnika kosztów zastępstwa prawnego?
Powołane przepisy
art. 388 KPCart. 103 KPCart. 532 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.