III CO 18/07
Izba Cywilna2007-12-07
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy jurysdykcja krajowa sądów polskich opiera się na art. 1103 pkt 3 k.p.c. (wykonanie umowy w Polsce), a właściwość miejscową można ustalić na podstawie art. 34 k.p.c. (miejsce wykonania umowy), istnieje potrzeba oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, uznając, że potrzeba taka nie istnieje, gdy właściwość miejscową można ustalić na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie jurysdykcja krajowa opierała się na art. 1103 pkt 3 k.p.c., a właściwość miejscową można było ustalić na podstawie art. 34 k.p.c., który wskazuje na sąd miejsca wykonania umowy. Sąd podkreślił, że wystarczające jest istnienie jakiejkolwiek normy statuującej właściwość sądu polskiego, nawet jeśli nie w sposób bezwzględny.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie właściwego sądu w sprawie z wniosku V. S.A. przeciwko I. Limited o zawezwanie do próby ugodowej. Jurysdykcja krajowa sądów polskich opierała się na art. 1103 pkt 3 k.p.c., wskazując na wykonanie umowy w Polsce. Wnioskodawca domagał się zwrotu świadczenia pieniężnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 18/07 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku V. S.A. przeciwko I. limited w M. o zawezwanie do próby ugodowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2007 r., na skutek postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt [...], odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 października 2007 r. Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie w trybie art. 45 k.p.c. właściwego miejscowo sądu, do którego należy skierować sprawę z wniosku V. Spółki Akcyjnej przeciwko I. Limited w M. o zawezwanie do próby ugodowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Jurysdykcja krajowa sądów polskich opiera się w sprawie niniejszej jedynie na art. 1103 pkt 3 k.p.c., a zatem na okoliczności, że wykonanie umowy zawartej pomiędzy stronami ma nastąpić w Polsce. Potrzeba oznaczenia sądu właściwego nie istnieje, albowiem zgodnie z art. 45 k.c. powstaje ona jedynie wówczas, gdy nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości sądu „w myśl przepisów kodeksu”. Wystarczające jest zatem obowiązywanie jakiejkolwiek normy mogącej (nawet nie w sposób bezwzględny) statuować właściwość miejscową sądu polskiego. Taką normą jest art. 34 zd. pierwsze k.p.c., zgodnie z którym powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jak też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy wytoczyć można przed sąd miejsca jej wykonania. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 listopada 1991 r., II CO 16/91 (OSNC 1993 nr 3, poz. 40), z uwzględnieniem przepisu art. 454 § 1 i 2 k.c., pojęcie „miejsca wykonania umowy”, przy dochodzeniu roszczeń o spełnienie świadczenia pieniężnego, należy zasadniczo rozumieć jako miejsce zamieszkania lub siedziby wierzyciela. Z tego względu należy przyjąć, że skoro wnioskodawca ma, jak twierdzi, roszczenie do zawezwanego o zwrot świadczenia pieniężnego, spełnionego w wykonaniu zobowiązania, które wygasło na skutek wykonania prawa odstąpienia, to w sprawie istnieje możliwość oznaczenia sądu właściwego bez potrzeby wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia w tym przedmiocie. Mając na względzie powyższe, wniosek na podstawie art. 45 a contrario k.p.c. należało oddalić.
Powiązane orzeczenia
- III CO 17/07 2007-11-13Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o zawezwanie do próby ugodowej, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 37/17 2017-04-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie w przedmiocie właściwości sądu polubownego, gdy ustalenie właściwości miejscowej sądu jest możliwe na podstawie przepisów Kodeksu…
- III CO 393/22 2022-05-13Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o zawezwanie do próby ugodowej, gdy strona wzywająca zna zagraniczne miejsce zamieszkania strony wzywanej?
- I PO 10/95 1995-10-25Czy Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy miejscowo na podstawie art. 45 k.p.c., gdy sąd pierwszej instancji zwrócił się o to w toku postępowania, a nie przed jego wytoczeniem?
- IV CO 168/17 2017-11-07Czy w przypadku braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 27-30 k.p.c. w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej, Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 1103 pkt 3 KPCart. 45 KCart. 34art. 454 § 1art. 45§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy