III CO 34/16

Izba Cywilna2016-05-18

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy istnieje współuczestnictwo materialne po stronie uczestników postępowania o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie działu spadku, a przynajmniej jeden z uczestników ma ustalone miejsce zamieszkania, Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego, uznając, że art. 45 k.p.c. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nie można ustalić sądu właściwego dla żadnego z uczestników. W sytuacji, gdy istnieje współuczestnictwo materialne, a przynajmniej jeden z uczestników ma ustalone miejsce zamieszkania, sąd właściwy można ustalić na podstawie art. 43 § 1 k.p.c. w związku z art. 185 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Zawarcie ugody w sprawie o dział spadku jest możliwe i sensowne tylko przy jednoczesnym udziale wszystkich spadkobierców, co uzasadnia ustalenie jednego sądu właściwego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie działu spadku po M. D. i J. D. Uczestnikami postępowania byli spadkobiercy J. D., którzy jednocześnie byli uczestnikami toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. Wnioskodawczyni wniosła o oznaczenie sądu właściwego do przeprowadzenia postępowania ugodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 34/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku J. M. przy uczestnictwie […] o zawezwanie do próby ugodowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 maja 2016 r., wniosku o oznaczenie sądu, oddala wniosek. UZASADNIENIE 2 Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej dotyczy działu spadku po M. D. i J. D., a uczestnikami są spadkobiercy J. D. będący także uczestnikami w toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. W tej sytuacji należy przyjąć, że między uczestnikami zachodzi stosunek współuczestnictwa materialnego, zatem art. 45 k.p.c. mógłby mieć zastosowanie tylko wtedy, gdyby nie można było ustalić sądu właściwego dla żadnego z uczestników; ustalenie sądu właściwego choćby dla jednego z nich daje podstawę do zastosowania art. 43 § 1 (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2010 r., III CO 76/09, niepubl., i z dnia 24 marca 2010 r., V CO 77/09, „Izba Cywilna” 2011, nr 5, s. 37). Jest oczywiste, że skoro dwoje uczestników ma miejsce zamieszkania w rejonie Sądu Rejonowego w K., to Sąd ten – wybrany przez wnioskodawczynię na podstawie art. 43 § 1 w związku z art. 185 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. – jest właściwy w sprawie o zawezwanie do próby ugodowej wniesionej przeciwko wszystkim spadkobiercom. Do takiej konkluzji prowadzą także argumenty pragmatyczne, gdyż zawarcie ugody w sprawie o dział spadku jest możliwe i sensowne tylko przy jednoczesnym udziale wszystkich spadkobierców, a więc przed jednym sądem, w jednym postępowaniu ugodowym. Z tych względów, z powodu braku przesłanek określonych w art. 45 k.p.c., Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do oznaczenia sądu właściwego. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 43 § 1art. 185 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy