III CO 388/22

Izba Cywilna2022-05-30

Skład orzekający: Maciej Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, gdy powód powołuje się na okoliczności dotyczące wyłączenia sędziów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że wskazane przez wnioskodawcę przesłanki nie występują. Samo wykonywanie zawodu w tym samym sądzie lub istnienie normalnych kontaktów zawodowych między sędziami nie stanowi przesłanki uzasadniającej zastosowanie art. 441 § 1 k.p.c. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, w tym wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga istnienia obiektywnych przeszkód dotyczących danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie poszczególnego sędziego, gdyż w tym drugim przypadku właściwa jest instytucja wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek oparty był na art. 441 § 1 k.p.c. i argumentacji dotyczącej dobra wymiaru sprawiedliwości oraz społecznego postrzegania sądu jako organu bezstronnego. Wnioskodawca powołał się również na przepisy dotyczące wyłączenia sędziów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 388/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z powództwa P. K. przeciwko W. B.- Ł., L. T. P., W. J.-B., P. L. B. i T. W. S. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2022 r., na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w W. o przekazanie akt sprawy sygn. XXIV C […], do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa P. K. przeciwko W. B.- Ł., L. T. P., W. J.- B., P. L. B., T. W. S. o ochronę dóbr osobistych postanowił na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. wystąpić do Sądu Najwyższego celem przekazania sprawy niniejszej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Wiązało się z to z wnioskiem złożonym przez powoda opartym na art. 48 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.c., art. 49 k.p.c., art. 50 § 1 k.p.c., art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dn. 2 24 czerwca 2008, P 8/07 o wyłączenie sędziów ze składu orzekającego w sprawie zainicjowanej pozwem z 22 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazane przez wnioskodawcę przesłanki przemawiające za przekazaniem sprawy nie występują w sprawie. Za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu mogą przemawiać wyłącznie okoliczności, które prowadzą do przeświadczenia, że postrzeganie sądu jako organu bezstronnego jest zagrożone. Samo wykonywanie zawodu (orzekanie) w tym samym sądzie nie jest przesłanką uzasadniającą zastosowanie art. 441 k.p.c. Przeciwko uznaniu, iż spełniona została w tym przypadku przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości przemawia fakt, iż w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka należy zakładać profesjonalizm i etyczne postępowanie sędziów rozpoznających sprawę. Istnienie i utrzymywanie normalnych kontaktów zawodowych (koleżeńskich) między sędziami wykonującymi obowiązki w tym samym sądzie jako takie nie wywołuje obiektywnie uzasadnionych obaw co do braku ich bezstronności (postanowienie SN z 26 listopada 2021 r., I CO 138/21). Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma wprawdzie ocenny charakter, ale z brzmienia art. 441 § 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie "w szczególności" wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny, przy czym jednocześnie podkreśla się, że chodzi o przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnego sędziego, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie (postanowienie SN z 17 grudnia 2021 r., IV CO 241/21). Z tych względów odmówiono przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. [as] 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441 § 1 KPCart. 48 § 1 pkt 1art. 49 KPCart. 50 § 1 KPCart. 6art. 441 KPC§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy