III CO 538/24

Izba Cywilna2024-05-27

Skład orzekający: Tomasz Szanciło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo, gdy powód sam wskazał sąd ogólny pozwanego, a sąd pierwszej instancji ma wątpliwości co do swojej właściwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego, gdy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej. Wniosek o oznaczenie sądu właściwego jest uzasadniony jedynie w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości według przepisów k.p.c. W niniejszej sprawie powód sam wskazał sąd właściwości ogólnej pozwanego, co wyklucza potrzebę oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
Powód P.C. wytoczył powództwo przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Banku S.A. w upadłości. Sąd Okręgowy w Warszawie, mając wątpliwości co do swojej właściwości miejscowej, zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego. Powód wskazał w pozwie, że pozew kieruje według właściwości ogólnej pozwanego, zgodnie z art. 30 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 538/24 POSTANOWIENIE 27 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szanciło na posiedzeniu niejawnym 27 maja 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.C. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W. o ustalenie, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r., XXVIII C 4190/24, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego. [P.L.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego, przed którym należy wytoczyć powództwo w niniejszej sprawie. W ocenie tego Sądu – wobec faktu, że powód P.C. nie ma i nigdy nie miał miejsca zamieszkania we właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie, a z umowy kredytu wynika, że w 2007 r. powód mieszkał w […], zaś kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego położonego w tym mieście – Sąd ten nie pozostaje właściwy do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. III CO 538/24 2 Zgodnie z art. 45 § 1 i 2 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów tego Kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, o co występuje sąd, do którego wpłynął pozew. Wniosek w trybie tego przepisu jest zatem uzasadniony dopiero w przypadku stwierdzenia, że nie ma podstaw do ustalenia właściwości miejscowej według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Tymczasem w pozwie wprost wskazano, że „powód nie ma miejsca stałego zamieszkania w Polsce i zdecydował by niniejszy pozew skierowany został według właściwości miejscowej ogólnej, zgodnie z miejscem siedziby pozwanego –Bank S.A. w upadłości – stosownie do art. 30 k.p.c.”. Abstrahując od tego, że pozwanym jest Syndyk Masy Upadłości tego banku, a nie sam bank, nie sposób stwierdzić, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej w niniejszej sprawie. Powód wprost wskazał, że wnosi pozew do sądu właściwości ogólnej pozwanego, nie korzystając z właściwości przemiennej. Jeżeli Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że mimo to nie jest właściwy miejscowo, powinien zastosować art. 200 k.p.c. w związku z właściwym przepisem dotyczącym właściwości miejscowej. Chociaż nie miało to wpływu na orzeczenie, to na marginesie należy zauważyć, że wbrew twierdzeniu Sądu Okręgowego w 2007 r. powód nie mieszkał w […]. Wniosek wyciągnięty przez ten Sąd nie wynika z umowy kredytu, w której wprost wskazano, że miejscem zamieszkania powoda była […], zaś dodatkowo został wskazany adres do korespondencji w […]. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji. [P.L.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 § 1art. 30 KPCart. 200 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy