III CO 6/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Genowefy i Stefana małż. S. przeciwko Wacławowi P. o przywrócenie zakłóconego posiadania, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy wprowadzenie w posiadanie nabywcy nieruchomości opuszczonej w rozumieniu przepisów dekretu z dnia 8.III.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87) w wykonaniu postanowienia b. Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego o zwrocie majątku opuszczonego a polegające na »przekazaniu tej nieruchomości nabywcy we władanie jako jego własność« stwarza dla niego uprawnienie do wnoszenia skarg posesoryjnych przeciwko osobie, która zajęła lokal bez zgody osoby, której wydano nieruchomość?"udzielił odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z art. 305 pr. rzecz. ochrona posesoryjna przysługuje posiadaczowi, posiadaczem zaś w myśl art. 296 tego prawa jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel, jak użytkownik, jak dzierżawca itp., a więc kto wykonuje takie lub inne prawo dla siebie. Władanie rzeczą w rozumieniu art. 296 może być bądź osobiste, bądź przez zastępcę, zwanego przez ustawę dzierżycielem (art. 297 pr. rzecz.). Określona osoba może być zatem - wbrew odmiennej sugestii wynikającej z uzasadnienia postanowienia Sądu Wojewódzkiego o przekazaniu Sądowi Najwyższemu zacytowanego wyżej pytania prawnego - posiadaczem nieruchomości nie tylko wtedy, gdy nieruchomość te osobiście zajmuje, ale także wtedy, gdy nieruchomość ta jest w bezpośrednim władztwie dzierżawcy, najemcy itp. Dlatego okoliczność, że powód nigdy spornego lokalu sam nie zajmował, nie pozbawia go sama przez się kwalifikacji posiadacza.Jeżeli więc stan faktyczny jest taki, jaki został określony w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, tzn. że nieruchomość, w której znajduje się sporny lokal, została powodowi przekazana "we władanie jako jego własność", czyli w jego zarząd, który on wykonuje tak samo jak każdy inny właściciel budynku, gdzie znajdują się lokale zajmowane przez najemców - to jest on posiadaczem prawa własności (art. 296 § 1 pr. rzecz.). Natomiast najemcy (lub osoby uważające się za najemców i zajmujące lokale) są w takiej samej sytuacji posiadaczami prawa najmu, a w zakresie prawa własności - dzierżycielami.Z powyższych przyczyn na postawione Sądowi Najwyższemu pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi twierdzącej.