III CO 66/19

Izba Cywilna2019-06-14

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także czy nieokreślenie kryteriów lub przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest zgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, ponieważ przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczące zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a w konsekwencji od rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi. Zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
Stan faktyczny
Powództwo o rozwód zostało wytoczone przez małżonków, którzy oboje posiadają obywatelstwo polskie, ale nie mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, mimo jurysdykcji sądu polskiego, nie było możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed którym powinna toczyć się sprawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 66/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa W. O. przeciwko M. O. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2019 r., wniosku o oznaczenie sądu, zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 maja 2019 r. Sąd Okręgowy w K. na podstawie art. 45 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed którym powinna toczyć się sprawa o rozwód. W sprawie głównej oboje małżonkowie mają obywatelstwo polskie, jednak nie mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest w związku z tym możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym powinno zostać zawieszone na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Od wyniku bowiem postępowania zainicjowanego powyższym pytaniem prawnym przed Trybunałem Konstytucyjnym, a w konsekwencji od rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. z normami konstytucyjnymi, zależy także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy art. 45 k.p.c., który znajduje zastosowanie również w niniejszej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1) wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2) nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. 3 Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Zdaniem Sądu Najwyższego art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą kasacyjną, w tym postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007/53). W konsekwencji, mając na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne, za uzasadnione w niniejszej sprawie należało uznać wskazanie motywów zawieszenia postępowania. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy