III CO 684/26

III CO 684/26 POSTANOWIENIE 16 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski na posiedzeniu niejawnym 16 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C.B. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w […], Sądowi Okręgowemu w […], Sądowi Okręgowemu w […], Sądowi Okręgowemu we […] o zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy we Włocławku postanowieniem z 30 maja 2026 r., I C 98/24, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia wyznaczenia sądu do rozpoznania wystąpienia Sądu Okręgowego we Włocławku objętego postanowieniem z 17 września 2024 r. (K.W.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 maja 2026 r. Sąd Okręgowy we Włocławku zwrócił się do Sądu Najwyższego celem wyznaczenia sądu do rozpoznania wystąpienia tam. Sądu objętego postanowieniem z 17 września 2024 r. Wskazał, że przywołanym postanowieniem z 17 września 2024 r., na postawie art. 442 pkt 1 i 2 k.p.c., zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku celem rozważenia przekazania bliżej określonej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wobec wniosków sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy zainicjowanej ww. postanowieniem z 17 września 2024 r. III CO 684/26 2 Sąd Najwyższy postanowieniem z 31 marca 2026 r. wyznaczył Sąd Apelacyjny w Szczecinie jako właściwy do rozpoznania przedmiotowych wniosków. Postanowieniem z 28 kwietnia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyłączył bliżej określonych sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Zdaniem Sądu Okręgowego w tej sytuacji procesowej zaistniała koniczność wskazania sądu właściwego do rozpoznania wniosku objętego ww. postanowieniem z 17 września 2024 r., albowiem wszyscy sędziowie orzekający w sądzie przełożonym – Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku zostali wyłączeni od jego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 442 pkt 1 k.p.c., jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy - sąd ten z urzędu przedstawia akta sprawy sądowi nad nim przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym. Zgodnie z ustawą procesową właściwy do orzekania w przedmiocie wystąpienia Sądu Okręgowego we Włocławku objętego postanowieniem z 17 września 2024 r. jest Sąd Apelacyjny w Gdańsku. Według art. 44 § 1 k.p.c., jeżeli sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, sąd nad nim przełożony wyznaczy inny sąd równorzędny. Paragraf 2 tego artykułu stanowi natomiast, że o wyznaczenie innego sądu równorzędnego występuje sąd właściwy. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy przeszkoda, o której mowa w art. 44 § 1 k.p.c. może wynikać m. in. z wyłączenia sędziów danego sądu (zob. postanowienia SN: z 28 kwietnia 2021 r., I CO 32/21, i z 24 listopada 2022 r., I NO 84/22). Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że to Sąd Apelacyjny w Gdańsku, o ile wszyscy sędziowie orzekający w tym Sądzie przełożonym zostali wyłączeni, powinien wystąpić do Sądu Najwyższego (jako do sądu przełożonego) o wyznaczenie sądu równorzędnego do rozpoznania przedmiotowego wystąpienia Sądu Okręgowego we Włocławku (art. 44 § 2 k.p.c.). III CO 684/26 3 Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (M.M.) [a.ł]