III CO 85/23
Izba Cywilna2023-03-03
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ sąd występujący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 441 § 1 k.p.c. "Dobro wymiaru sprawiedliwości" wymaga interpretacji ściśle i stosowania z powściągliwością, a sąd występujący jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności faktycznych i ocen prawnych uzasadniających takie przekazanie.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania wniósł o przekazanie sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka innemu sądowi, powołując się na długotrwałość postępowania i brak realizacji kontaktów z małoletnią córką. Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
III CO 85/23 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z wniosku A. S. z udziałem K. M. o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach dziecka na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 marca 2023 r. na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie o przekazanie sprawy III Nsm 410/17 innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania (art.441 k.p.c.). odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania. UZASADNIENIE W piśmie z 27 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania K. M. wniósł o wystąpienie przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy III Nsm 410/17 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.441 k.p.c. W uzasadnieniu tego pisma podniósł, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia o sprawach dziecka z wniosku A. S. z udziałem K. M. toczy się od 2016 r., nie są realizowane kontakty uczestnika z małoletnią córką Z. S., albowiem jej matka A. S. nie respektuje wniosków ojca dziecka oraz jego prawa do więzi z dzieckiem mimo wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ze skargi uczestnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art.441 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli
III CO 85/23 2 wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Ustawa nie definiuje zawartego w przytoczonym przepisie pojęcia ,,dobro wymiaru sprawiedliwości”; niewątpliwe jednak należy je intepretować w kontekście wartości istotnych dla systemu wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia jego zadań i celów oraz cech, jakimi powinien się charakteryzować, do których należy, między innymi, sprawne, bezstronne i skuteczne zapewnianie obywatelom ochrony prawnej, w tym rozwiązywanie powstałych między nimi sporów. Przytoczony art.441 k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością. O przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu występuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy (art.441 § 2 k.p.c.), który w uzasadnieniu swojego postanowienia jest zobligowany do wskazania okoliczności faktycznych oraz ocen prawnych pozwalających Sądowi Najwyższemu na ustalenie, czy istotnie zachodzą przesłanki do zastosowania art.441 § 1 k.p.c. w przedstawionej sprawie. Sąd Rejonowy nie uczynił zadość tej powinności; stąd orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CO 36/20 2020-02-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w związku z toczącymi się postępowaniami z powództwa małoletniego przeciwko sędziom inn…
- III CO 202/22 2022-03-11Czy sprawa o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka w razie braku porozumienia między rodzicami, zainicjowana wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powinna zostać przekazana do…
- III CO 302/23 2023-05-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy dotyczącej zmiany kontaktów z małoletnim innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd pierwszej instancji powołuje się na dobro dziecka, dobre obyczaje oraz obawę nieważności postępowa…
- III CO 296/25 2025-03-27Czy względy celowościowe, takie jak sprawność postępowania i odległość od centrum życiowego dziecka, uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. przez Sąd Na…
- II CO 107/20 2020-06-02Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy o ustalenie miejsca pobytu i ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnią do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c.?
Powołane przepisy
art.441 KPCart.441 § 1 KPCart.45 ust. 1art.441 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy