III CO 989/25

Izba Cywilna2025-09-10

Skład orzekający: Beata Janiszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy o podwyższenie alimentów do innego sądu równorzędnego, gdy matka powodów, reprezentująca ich w postępowaniu, pełni funkcję ławniczki w sądzie występującym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego, gdy matka powodów, reprezentująca ich w postępowaniu, pełni funkcję ławniczki w sądzie występującym. Wskazano, że ławniczka podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 2 w zw. z art. 54 k.p.c.), a przepisy dotyczące wyłączenia sędziego nie mają zastosowania w tym przypadku. Rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym matka powodów orzeka jako ławniczka i zna osobiście sędziów, mogłoby negatywnie rzutować na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w M. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o podwyższenie alimentów do innego sądu równorzędnego. Powodem wniosku było to, że matka powodów, która ich reprezentuje, pełni funkcję ławniczki w Sądzie Rejonowym w M. Sąd występujący podkreślił, że jest to niewielka jednostka, gdzie sędziowie znają wszystkich pracowników i ławników, a sytuacja ta może wpływać na postrzeganie bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 989/25 POSTANOWIENIE 10 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 10 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa H.G. i F.G. przeciwko K.G. o podwyższenie alimentów, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z 5 sierpnia 2025 r., III RC 258/24, o przekazanie do innego sądu równorzędnego, przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. III CO 989/25 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w M. wystąpił o przekazanie sprawy z powództwa małoletnich H.G. i F.G. przeciwko K.G. do innego sądu równorzędnego. Wskazał, że wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 441 § 1 k.p.c.), gdyż powodów reprezentuje matka, która w sądzie występującym pełni funkcję ławniczki. W uzasadnieniu wystąpienia podkreślono również, że Sąd występujący jest niewielką jednostką organizacyjną, w której sędziowie znają wszystkich pracowników i ławników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wystąpienie podlegało uwzględnieniu. Wspomniana ławniczka podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy z mocy ustawy; wynika to wprost z art. 48 § 1 pkt 2 z art. 54 k.p.c. Zarazem w sprawie nie znajduje zastosowania art. 481 k.p.c., gdyż unormowanie to, z mocy art. 54 in principio k.p.c., nie stosuje się do przypadku wyłączenia ławnika. W konsekwencji zachodzą podstawy do rozpoznania przez Sąd Najwyższy niniejszego wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wskazane przez Sąd Rejonowy racje, szczegółowo omówione w uzasadnieniu wystąpienia, są niewątpliwie doniosłe i świadczą o tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego. Trafnie wskazano, że zbędne byłoby oczekiwanie na rozpoznanie żądań wyłączenia kolejnych sędziów przydzielonych do rozpoznania sprawy. Jednocześnie rozpoznanie tej sprawy przez Sąd występujący mogłoby negatywnie rzutować na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Z treści wystąpienia wynika bowiem, że matka powodów, reprezentująca ich w postępowaniu, sama orzeka w tym sądzie (w charakterze ławnika w wydziale rodzinnym) oraz zna osobiście sędziów tego sądu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 441 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska III CO 989/25 3 [J.T.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 441 § 1 KPCart. 48 § 1 pkt 2art. 54 KPCart. 481 KPCart. 54§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy