III CR 240/56

PostanowienieIzba Cywilna1956-11-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykaz zaległości zaopatrzony w klauzulę wykonalności, wydany na podstawie dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, stanowi wystarczającą podstawę do wpisu hipoteki sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wykaz zaległości zaopatrzony w klauzulę wykonalności, wydany na podstawie dekretu o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, stanowi wystarczającą podstawę do wpisu hipoteki sądowej. Argumentacja Sądu Wojewódzkiego, że wykaz zaległości bez klauzuli wykonalności nie jest tytułem egzekucyjnym, była błędna, ponieważ przepis art. 23 prawa o księgach wieczystych dopuszcza wpis na podstawie wykonalnego tytułu egzekucyjnego w rozumieniu innych ustaw niż kodeks postępowania cywilnego.
Stan faktyczny
Powódka domagała się usunięcia hipoteki przymusowej wpisanej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wykazu zaległości. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, uznając, że wpis nastąpił niezgodnie z prawem, gdyż wykaz zaległości bez klauzuli wykonalności nie jest tytułem egzekucyjnym. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok, stwierdzając, że wykaz zaległości zaopatrzony w klauzulę wykonalności stanowił wystarczającą podstawę do wpisu hipoteki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Marowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Masłowski, W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wandy Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 6 grudnia 1955 r., zaskarżony wyrok uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie.Uzasadnienie faktyczneZgodnie z żądaniem pozwu Sąd Wojewódzki zobowiązał stronę pozwaną do złożenia oświadczenia zdatnego do wykreślenia z działu IV księgi wieczystej nr 10713 gm. kat. Kraków-Kleparz hipoteki przymusowej dla kwoty 162.488 zł 94 gr wpisanej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wykazu zaległości Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Finansowy z dnia 25 października 1951 r. nr 41/N/51.Sąd uznał, że wpis hipoteki przymusowej nastąpił niezgodnie z art. 244 § 1 pr. rzecz., gdyż wykaz zaległości bez zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności w trybie art. 536 k.p.c. nie może być uważany za tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 533 k.p.c.Rewizję strony pozwanej od tego wyroku uznał Sąd Najwyższy za usprawiedliwioną.Przepis art. 244 § 1 pr. rzecz. nie mówi o tytule wykonawczym jak art. 533 k.p.c., lecz tylko o tytule egzekucyjnym i już z tego względu argumentacja Sądu Wojewódzkiego nie jest wystarczająca. Szczegółowe rozważanie znaczenia art. 244 § 1 pr. rzecz. jest jednak zbędne, gdyż problem formalnych wymagań wpisu i hipoteki sądowej jest rozstrzygnięty w przepisie art. 23 prawa o księgach wieczystych, który stanowi, że wpis hipoteki sądowej następuje bądź "na podstawie tytułu wykonawczego w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego", bądź "na podstawie wykonalnego tytułu egzekucyjnego w rozumieniu innych ustaw". Jak słusznie wskazuje skarżący, taką inną ustawą jest dekret o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych z dnia 28 stycznia 1947 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 84). Według zaś przepisów art. 20 tego dekretu tytułem egzekucyjnym jest m. i. wykaz zaległości, przy czym podlega on wykonaniu w razie zaopatrzenia go klauzulą wykonalności przez wierzyciela (art. 19 i 22 dekretu). Wykaz zaległości, będący podstawą spornego wpisu i dołączony do akt sprawy, jest zaopatrzony klauzulą wykonalności, a zatem stanowi wystarczającą podstawę do wpisu hipoteki sądowej.Sąd Wojewódzki, kierując się odmiennym poglądem prawnym, nie wyjaśnił, czy sporny dług, jak to twierdziła powódka, jest zapłacony. Zaskarżony wyrok podlega zatem uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 244 § 1art. 536 KPCart. 533 KPCart. 23art. 20art. 19§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.