III CR 252/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wiszniewski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, J. Pomorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Heleny K. przeciwko Zdzisławowi i Barbarze G. o rozwiązanie umowy dożywocia, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego z dnia 26 lutego 1954 r.,uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Sierpcu z dnia 23 października 1963 r. w części zasądzającej i orzekającej o kosztach procesu i opłatach sądowych i w tym zakresie przekazał sprawę temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy przyznał powódce w zamian za prawa określone w umowie z 7.VII.1960 r. dożywotnią rentę w naturze, określając poszczególne jej pozycje. Sąd Powiatowy, powołując się na art. 605 § 1 k.z., uznał, że wobec wytworzenia się między stronami takich stosunków, iż nie można wymagać, by strony te pozostawały nadal w bezpośredniej styczności, należy powódce, jako dożywotniczce, przyznać odpowiednią rentę w naturze. Sąd Wojewódzki oddalił rewizję pozwanych, aprobując poglądy Sądu Powiatowego. Przed upływem terminu z art. 399 § 1 k.p.c. 1950 r. Prokurator Generalny PRL zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego rewizją nadzwyczajną zarzucając, że obciążenie gospodarstwa pozwanych tak wysokimi świadczeniami na rzecz powódki spowoduje, iż gospodarstwo to stanie się nieżywotne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zarzut rewizji nadzwyczajnej nie trafia w sedno zagadnienia. Należy bowiem z urzędu zwrócić uwagę na to, że art. 605 § 1 k.z., który mówi o przyznaniu dożywotnikowi renty dożywotniej w zamian za prawa określone w umowie dożywocia, przewiduje rentę pieniężną, a nie rentę w naturze (w płodach rolnych itp.). Aczkolwiek przepis ten nie używa słowa "pieniężna", ale określa "renta dożywotnia", niepodobna rozumieć tego inaczej niż właśnie jako dożywotnią rentę pieniężną. Podobnie w art. 161 § 2 i 162 § 2 k.z. ustawa mówi tylko o "rencie" nie zaznaczając, że chodzi o rentę "pieniężną", a jednak nie ulega wątpliwości, że chodzi tam tylko o rentę pieniężną. Nie sposób zresztą przypuszczać, by w art. 605 § 1 k.z. chodziło o zamianę świadczeń w naturze na świadczenie w naturze.Z tej przyczyny należało uwzględnić rewizję nadzwyczajną. Sąd Powiatowy powinien wezwać powódkę do "dokładnego określenia żądania" (art. 200 § 1 pkt 1 dawnego k.p.c.), gdyż tego dotychczas nie uczyniła.