III CR 413/56

PostanowienieIzba Cywilna1957-02-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który dyscyplinarnie zwolnił pracownika, a następnie na skutek interwencji pracownika oświadczył, że traktuje to zwolnienie jako zwykłe wypowiedzenie, może powoływać się na fikcję anulowania poprzedniego oświadczenia i proponować fikcyjne ponowne nawiązanie stosunku pracy z wypowiedzeniem ex nunc?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie pracodawcy o traktowaniu dyscyplinarnego zwolnienia jako zwykłego wypowiedzenia należy tłumaczyć zgodnie z jego rzeczywistą treścią. Pracodawca przyznaje bezpodstawność zwolnienia lub nie chce się na nią powoływać, zgadzając się na konsekwencje prawne zwykłego wypowiedzenia. Nie można natomiast uciekać się do fikcji i przyjmować, że pracodawca chciał anulować poprzednie oświadczenie i zaproponować fikcyjne ponowne nawiązanie stosunku pracy z wypowiedzeniem ex nunc.
Stan faktyczny
Powód, górnik, został dyscyplinarnie zwolniony z pracy. Następnie otrzymał pismo, w którym wyjaśniono, że jego prośba o ponowne przyjęcie do pracy nie może być uwzględniona, a dyscyplinarne zwolnienie zostało zamienione na zwykłe wypowiedzenie z 2-tygodniowym odszkodowaniem. Powód wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego, domagając się uwzględnienia powództwa w całości, argumentując, że przez bezpodstawne zwolnienie nie mógł uzyskać nowego zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: St. Białek, W. Formański.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa Ż. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "Dymitrow" w Bytomiu o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7 listopada 1955 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneW sprawie z powództwa Józefa Ż. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego "Dymitrow" o zapłatę kwoty 12.079.70 zł oraz wydanie 3 ton węgla tytułem należności za pracę Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 7 listopada 1955 r. zasądził powództwo do wysokości kwoty 2.725,91 zł, oddalając je w pozostałej części.Od powyższego wyroku wniósł rewizję powód, żądając jego zmiany i uwzględnienia powództwa w całości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według ustaleń zaskarżonego wyroku, powód, pracując jako górnik w kopalni strony pozwanej, w dniu 4 lutego 1954 r. zwolniony został z pracy ze skutkiem natychmiastowym. Następnie otrzymał on pismo Ministerstwa Górnictwa z dnia 9 lipca 1954 r. z wyjaśnieniem, że prośba jego o ponowne przyjęcie do pracy nie mogła być uwzględniona ze względu na konieczność odmłodzenia załóg i że powód, pobierając pełną rentę z Karty górnika, ma zapewnione warunki egzystencji, a ponadto że dyscyplinarne zwolnienie powoda z pracy zamienione zostało na zwykłe wypowiedzenie za 2-tygodniowym odszkodowaniem.Tego rodzaju oświadczenie pracodawcy może być tłumaczone zgodnie z jego rzeczywistą treścią. Zwolnienie z pracy na zasadzie art. 18 rozp. o umowie o pracę robotników (Dz. U. z 1928 r. Nr 35, poz. 324), dokonane pod względem formy prawidłowo, chociażby merytorycznie nie było uzasadnione, doprowadziło do rozwiązania stosunku pracy. Merytoryczna zaś bezpodstawność takiego zwolnienia daje pracownikowi uprawnienia z art. 20 cyt. rozp. Późniejsze oświadczenie pracodawcy dokonane na skutek interwencji pracownika, że zwolnienie to traktuje jako zwykłe wypowiedzenie, tłumaczyć należy w ten sposób, że pracodawca przyznaje bezpodstawność zwolnienia bądź też nie chce się na zasadność zwolnienia powoływać i zgadza się na wzięcie na siebie wszystkich konsekwencji prawnych związanych ze zwykłym wypowiedzeniem. Pozwala to uniknąć procesu i daje pracownikowi, tak jak w danej sprawie, prawo do uposażenia za okres wypowiedzenia wraz ze wszystkimi dodatkami oraz prawo do ekwiwalentu za urlop.Nie można natomiast uciekać się do fikcji i przyjmować, że pracodawca - wbrew temu, co wyraźnie z jego oświadczenia wynika, chciał anulować poprzednie oświadczenie i zaproponować pracownikowi (nie świadczącemu już pracy) fikcyjne ponowne nawiązanie stosunku pracy, z tym zastrzeżeniem, że wypowiada ten stosunek ze skutkiem ex nunc i zobowiązuje się zapłacić uposażenie za cały okres bezczynności pracownika.Ponieważ właśnie do takich konsekwencji prowadzą wywody rewizji powoda, nie mogą one być uznane za trafne.Podobnie nie są uzasadnione zarzuty powoda, według których słuszność jego roszczeń wynika stąd, że przez bezpodstawne zwolnienie z pracy nie mógł uzyskać nowego zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji roszczenie odszkodowawcze przysługiwałoby powodowi, gdyby twierdził i wykazał, że pracodawca odmówił wydania mu świadectwa pracy albo że świadectwo to nie odpowiadało wymaganiom art. 21 cyt. rozp. i z tego powodu powód poniósłby szkodę.W tym stanie rzeczy rewizję, jako nieuzasadnioną, należało zgodnie z art. 383 k.p.c. oddalić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18art. 20art. 21art. 383 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.