III CR 71/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: J. Ignatowicz, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Franciszka B. przeciwko Zbigniewowi K. o ustalenie prawa i 10.000 zł na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 14 września 1965 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu w celu rozpoznania rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Tomyślu z dnia 30.IV.1965 r.Uzasadnienie faktyczneFranciszek B. w pozwie skierowanym przeciwko Zbigniewowi K. wnosił o ustalenie, że na podstawie umowy z dnia 2 czerwca 1939 r. zawartej ze spadkodawcą pozwanego, Nikodemem K., przysługuje mu prawo wyłącznego wyrębu lasu o powierzchni 1,2060 ha, stanowiącej część nieruchomości pod nazwą Ch. i że z chwilą odłączenia od gruntu drewno staje się jego własnością, a ponadto żądał zasądzenia 10.000 zł tytułem odszkodowania za ścięte już drzewa.Sąd Powiatowy w Nowym Tomyślu wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1965 r. powództwo co do ustalenia przysługującego powodowi prawa wyłącznego wyrębu uwzględnił, w pozostałej zaś części oddalił.Na skutek rewizji pozwanego Sąd Wojewódzki w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 września 1965 r. uchylił powyższy wyrok Sądu Powiatowego w części uwzględniającej powództwo i pozew w tym zakresie odrzucił.Rozstrzygnięcie to Sąd Wojewódzki oparł na art. 17 ustawy z dnia 14.VI.1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz niektórych lasów i nieużytków państwowych (Dz. U. Nr 29, poz. 166), uznając na podstawie tego przepisu, że skoro prawo wyrębu lasu jest ściśle uzależnione od zezwolenia, które wydaje właściwy organ administracji państwowej (w danym wypadku prezydium gromadzkiej rady narodowej lub właściwy do spraw leśnictwa organ prezydium powiatowej rady narodowej na wniosek nadleśniczego), to nie można w drodze sądowej dochodzić ustalenia samego prawa wyrębu lasu.W dniu 8 marca 1966 r. wpłynęła do Sądu Najwyższego rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości oparta na zarzucie naruszenia art. 2 § 3 i art. 388 § 3 k.p.c. oraz art. 17 cyt. ustawy z dnia 14.VI.1960 r. i zawierająca wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego oraz o oddalenie rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Tomyślu z dnia 30 kwietnia 1965 r. bądź o uchylenie również tego wyroku w części uwzględniającej powództwo i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd Wojewódzki, odrzucając pozew, zajął stanowisko, że na podstawie powołanego poprzednio art. 17 ustawy z dnia 14.VI.1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków, sprawy dotyczące prawa wyrębu lasu, mimo swego charakteru spraw cywilnych, przekazane zostały do właściwości przewidzianych w tym przepisie organów administracji państwowej i że w związku z tym stosownie do art. 2 § 3 k.p.c. w sprawach tych droga sądowa jest niedopuszczalna.Rewizja nadzwyczajna zasadnie zarzuca, że stanowisko to jest niesłuszne.Przepis art. 17 ustawy z 14.VI.1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz niektórych lasów i nieużytków państwowych stanowi jedynie, że wyrąb drzewa w lasach określonych w art. 1 ustawy może nastąpić tylko na podstawie zezwolenia, i określa, jaki organ i w jakim trybie zezwoleń takich udziela. O udzielenie zezwolenia mogą się ubiegać posiadacze lasów niepaństwowych, przy czym z mocy art. 4 cyt. ustawy przepisy odnoszące się do posiadaczy stosuje się do właścicieli, użytkowników, dzierżawców lub zarządców lasów.W sprawie niniejszej nie chodzi o zezwolenie na wyrąb lasu, którego może udzielił tylko organ administracji państwowej, ale o ustalenie tych uprawnień powoda wynikających z cywilnoprawnej umowy zawartej z ojcem pozwanego, których stwierdzenie może dać dopiero powodowi tytuł do ubiegania się o zezwolenie na wyrąb drzew z lasu pozwanego.Do badania tych uprawnień, jako wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, nie są powołane organy administracji państwowej i nic innego nie wynika z przytoczonego w zaskarżonym postanowieniu art. 17 cytowanej wyżej ustawy. W myśl tego przepisu organ administracji państwowej decyduje jedynie o realizacji uprawnień posiadacza lasu lub innych osób wymienionych w art. 4 w zakresie wyrębu lasów z punktu widzenia prawidłowej gospodarki leśnej, w sprawie niniejszej zaś chodzi o ustalenie samego uprawnienia powoda do wyrębu drzew w lesie pozwanego, a nie jego realizację.W tym stanie rzeczy, skoro Sąd Wojewódzki wskutek zajęcia błędnego stanowiska prawnego co do niedopuszczalności drogi sądowej uchylił wyrok Sądu Powiatowego w części uwzględniającej powództwo i pozew w tym zakresie odrzucił, nie rozważywszy zarzutów wniesionej przez pozwanego rewizji, to Sąd Najwyższy na mocy art. 422 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu celem rozpoznania rewizji pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Nowym Tomyślu z 30.IV.1965 r.