III CR 863/57
PostanowienieIzba Cywilna1958-06-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie Funduszu Wczasów Pracowniczych o zapłatę należności za kwatery i wyżywienie dostarczone pracownikom przedawnia się z upływem lat dziesięciu, czy też zastosowanie mają krótsze terminy przedawnienia przewidziane dla niektórych wierzytelności przedsiębiorstw hotelarskich lub z tytułu świadczeń okresowych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie Funduszu Wczasów Pracowniczych o zapłatę należności za kwatery i wyżywienie nie przedawnia się z upływem krótszych terminów przewidzianych dla wierzytelności przedsiębiorstw hotelarskich (art. 285 pkt 3 k.z.) ani dla świadczeń okresowych (art. 282 pkt 2 k.z.). Działalność Funduszu ma charakter socjalno-kulturalno-oświatowy, a nie gospodarczy, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących przedsiębiorstw. W konsekwencji, zastosowanie powinien mieć ogólny dziesięcioletni termin przedawnienia (art. 105 p.o.p.c.).Stan faktyczny
Powód, Fundusz Wczasów Pracowniczych, domagał się od pozwanego Zjednoczenia Wodno-Inżynieryjnego zapłaty kwoty 14.994 zł za kwatery i wyżywienie dostarczone pracownikom w grudniu 1950 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie przepisów Kodeksu Zobowiązań. Powód wniósł rewizję do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Funduszu Wczasów Pracowniczych C.R.Z.Z. w Polsce, Warszawa Zarząd Okręgu Wczasowego w C przeciwko Zjednoczeniu Wodno-Inżynieryjnemu w K. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 25 stycznia 1957 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Katowicach do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się od pozwanego zapłaty kwoty 14.994 zł twierdząc, że w grudniu 1950 r. dostarczył pracownikom b. państwowego przedsiębiorstwa budowlanego "H." kwater i wyżywienia w Ośrodku F.W.P. w C. i że z tego tytułu pozwany jest mu dłużny jeszcze dochodzoną w tym sporze kwotę. Sąd Wojewódzki powództwo oddalił na mocy art. 282 pkt 1, 2 i 285 pkt 3 k.z.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył powód rewizją. Rewizja jest zasadna.Roszczenia majątkowe z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych przedawniają się z upływem lat dziesięciu (art. 105 p.o.p.c.). Sąd Wojewódzki oddając powództwo w tym sporze przyjął, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu z mocy art. 282 pkt 1, 2 i 285 pkt 3 k.z.Otóż w tym względzie zważyć należy, co następuje:Stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu z mocy przepisu art. 252 pkt 1 k.z. można by uznać za uzasadnione jedynie w odniesieniu do roszczenia powoda z tytułu czynszu najmu. W tym względzie Sąd Wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń i Sąd Najwyższy nie ma możności sprawdzenia zasadności stanowiska Sądu Wojewódzkiego.Nie mogłoby natomiast ma mocy tego przepisu ani też dalszych przepisów wymienionych przez Sąd Wojewódzki ulec przedawnieniu roszczenie powoda w pozostałym zakresie. Wierzytelność powoda nie podpada bowiem pod przepis art. 282 pkt 2 k.z., skoro należność ta nie pochodzi ze świadczeń okresowych, do których zaliczyć należy przykładowo takie wierzytelności, jak z tytułu renty, umowy o dożywocie itp. Nie może również mieć do roszczenia powoda zastosowanie przepis art. 285 pkt 3 k.z. W myśl bowiem tego przepisu z upływem dwóch lat ulegają przedawnieniu wierzytelności przedsiębiorstw prowadzących hotele, pokoje umeblowane, domy zajezdne i wszelkiego rodzaju jadłodajnie z tytułu należności za dostarczone gościom mieszkanie, utrzymanie i usługi oraz z tytułu wydatków dla nich poniesionych. Powód bowiem nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisu art. 283 pkt 3 k.z. Zasadniczym zadaniem i celem Funduszu Wczasów Pracowniczych jest organizowanie wypoczynków dla pracowników w okresie urlopów wypoczynkowych. Działalność powoda, zgodnie z treścią ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. - o Funduszu Wczasów Pracowniczych Komisji Centralnej Związków Zawodowych w Polsce (Dz. U. z 1949 r. Nr 9, poz. 48) ma charakter socjalno-kulturalno-oświatowy - a nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, która jest zasadniczym celem przedsiębiorstwa.Gdyby zresztą powód był przedsiębiorstwem, to z uwagi na przepis art. 2 dekretu z dnia 5 sierpnia 1949 r. o państwowym arbitrażu gospodarczym (Dz. U. z 1949 r. Nr 46, poz. 340 z dalszymi zmianami) droga sądowa byłaby w tym sporze wyłączona, a spór podlegałby rozstrzygnięciu państwowej komisji arbitrażowej.Skoro Sąd Wojewódzki stanął na odmiennym od wyrażonego wyżej stanowisku, naruszył odnośne przepisy prawne. Dlatego zaskarżony wyrok ulega uchyleniu, a sprawa przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (art. 384 k.p.c.) i zajęcia stanowiska również w przedmiocie pozostałych zarzutów pozwanego.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 155/08 2008-10-03Czy roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z tytułu wpłat dokonanych na podstawie art. 14a ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, przez zakład pracy chronionej na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób N…
- IV CR 174/84 1984-10-10Czy Fundusz Wczasów Pracowniczych jest państwową jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 1065 § 1 k.p.c., co skutkowałoby brakiem konieczności nadawania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postępowaniu o opr…
- V CSK 334/10 2011-04-13Czy roszczenie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o zwrot wypłaconych pracownikom świadczeń, które przeszło na Fundusz na mocy ustawy, ulega przedawnieniu na zasadach ogólnych czy też na zasadach właściwych…
- II PK 272/12 2013-04-10Czy roszczenie związku zawodowego o przekazanie środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, wynikające ze sprzedaży mieszkań zakładowych, ulega przedawnieniu, a jeśli tak, to jaki termin przedawnienia ma zastosowa…
- II CSKP 966/22 2023-04-17Czy roszczenie jednego ze współwłaścicieli o zwrot przypadającej na jego udział części pożytków uzyskanych z rzeczy wspólnej przez drugiego współwłaściciela, w sytuacji braku ustaleń co do sposobu zarządzania i rozliczan…
Powołane przepisy
art. 282 pkt 1art. 105art. 252 pkt 1art. 282 pkt 2art. 285 pkt 3art. 283 pkt 3art. 2art. 384 KPC
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.