III CRN 127/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz (sprawozdawca). Sędziowie: J. Pietrzykowski, J. Szachułowicz.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL T. Potapowicza, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Włodzimierza G. z udziałem Ireny Ż.-C. o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Powiatowego dla Warszawy-Pragi z dnia 14 lipca 1973 r., sprostowanego postanowieniem tegoż Sądu z dnia 17 sierpnia 1973 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i wniosek Włodzimierza G. oddalił.Uzasadnienie faktyczneWierzyciel Włodzimierz G. uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko Witoldowi C., wydany przez Sąd Powiatowy dla m. st. Warszawy (wyrok z dnia 29 lipca 1969 r.), a obejmujący zadłużenie tegoż Witolda C. na kwotę 58.000 zł.We wniosku z dnia 3 maja 1973 r. oraz na rozprawie w dniu 4 lipca 1973 r. wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności przeciwko żonie dłużnika Irenie Ż.-C. do majątku objętego wspólnością ustawową z ograniczeniem do kwoty 40.000 zł.Orzeczeniem z dnia 14 lipca 1973 r., sprostowanym w dniu 17 sierpnia 1973 r., Sąd Powiatowy dla Warszawy-Pragi postanowił nadać klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przez Sąd Powiatowy dla m. st. Warszawy, obejmującemu zadłużenie Witolda C. na kwotę 58.000 zł, także i przeciwko Irenie Ż.-C. jako małżonce dłużnika, lecz tylko co do kwoty 40.000 zł i z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową.Złożone w tej sprawie przez Irenę Ż.-C. i Witolda C. środki odwoławcze zostały w ostatecznym wyniku prawomocnie odrzucone z mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 29 listopada 1973 r., jako wniesione po upływie przepisanego terminu.Postanowienie Sądu Powiatowego dla Warszawy-Pragi z dnia 14 lipca 1973 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, wnosząc o uchylenie tego postanowienia, sprostowanego postanowieniem z dnia 17 sierpnia 1973 r., i o oddalenie wniosku. Skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 787 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jedną z przesłanek nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności w trybie art. 787 k.p.c. jest istnienie wspólności majątkowej małżonków zarówno w chwili wyrokowania, jak i w chwili orzekania o nadaniu klauzuli wykonalności także przeciwko małżonkowi dłużnika. Jeżeli więc w wymienionych datach małżeńska wspólność majątkowa już nie istnieje, to przepis art. 787 k.p.c. nie ma w ogóle zastosowania.Według prawidłowego ustalenia Sądu Powiatowego, Witold C. i Irena Ż.-C. zawarli związek małżeński w dniu 8 października 1968 r., natomiast w dniu 15 października 1968 r. małżonkowie C. zawarli w formie aktu notarialnego umowę majątkową ustanawiającą całkowitą rozdzielność majątkową małżonków. Wyrok Sądu Powiatowego dla m. st. Warszawy, stanowiący tytuł egzekucyjny przeciwko Witoldowi C., zapadł w dniu 29 lipca 1969 r. Wyrokiem tym zasądzono od Witolda C. na rzecz Włodzimierza G. kwotę 58.000 zł oraz koszty postępowania w wysokości 3.150 zł.Skoro więc w konkretnej sprawie zarówno w dacie powstania tytułu egzekucyjnego przeciwko Witoldowi C. (29 lipca 1969 r.), jak i w dacie orzekania w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności temu tytułowi także przeciwko żonie dłużnika (14 lipca 1973 r.) ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej już nie istniał, gdyż zniesiony został wcześniej umową majątkową małżeńską z dnia 15 października 1968 r., to brak było podstaw z art. 787 k.p.c. do nadania klauzuli wykonalności przeciwko Irenie Ż.-CZ tych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić i wniosek Włodzimierza G. oddalić.