III CRN 181/76
WyrokIzba Cywilna1976-08-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki zasądzone wyrokiem sądowym, od których nie zastrzeżono odmiennego terminu płatności, mają charakter okresowy i przedawniają się z upływem trzech lat zgodnie z art. 125 § 1 k.c. w związku z art. 360 k.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odsetki od sumy pieniężnej, w braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności, są płatne co roku z dołu, co przesądza o ich okresowym charakterze. Reguła ta odnosi się do odsetek wynikających z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub innego organu orzekającego. Roszczenia obejmujące świadczenia okresowe należne w przyszłości, takie jak odsetki zasądzone od kwoty pieniężnej, przedawniają się z upływem trzech lat. W związku z tym, jeśli wierzyciel wystąpił o egzekucję po upływie trzech lat od terminu płatności odsetek, przysługują mu one tylko za okres nieprzedawniony.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy zasądził od powodów na rzecz pozwanych kwotę 13.000 zł wraz z odsetkami. Na podstawie tego wyroku wszczęto egzekucję. Powodowie domagali się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek za okres od 28.12.1965 r. do 13.01.1972 r., argumentując ich przedawnienie. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając odsetki za przedawnione. Sąd Wojewódzki zmienił wyrok, oddalając powództwo i przyjmując dziesięcioletni termin przedawnienia dla odsetek. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i oddalił rewizję pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego, nakazując pobranie od pozwanych opłaty od rewizji nadzwyczajnej.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kuryłowicz, Z. Wasilkowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Edwarda B. i Kazimiery T. przeciwko Ryszardowi K. i Klementynie K. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 30 stycznia 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił rewizję pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 18 listopada 1975 r., nakazał pobrać od pozwanych Ryszarda K. i Klementyny K. na rzecz Skarbu Państwa, Kasa Sądu Rejonowego w Puławach - kwotę 480 zł tytułem opłaty od rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 26.II.1966 r. Sąd Powiatowy w Garwolinie zasądził od Edwarda B. i Kazimiery T. solidarnie na rzecz Ryszarda i Klementyny małż. K. kwotę 13.000 zł z 8% od dnia 28.XII.1965 r. Na podstawie tego wyroku zaopatrzonego klauzulą wykonalności wszczęta została egzekucja przez Komornika Sądu Powiatowego (obecnie Rejonowego) w Garwolinie na skutek wniosku wierzycieli z dnia 13.I.1975 r.W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Puławach w dniu 11.VII.1975 r. powodowie Edward B. i Kazimiera T. domagali się pozbawienia wykonalności wyżej wymienionego tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek od kwoty 13.000 zł za czas od dnia 28.XII.1965 r. do dnia 13.I.1972 r. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 18.XI.1975 r. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, stanął bowiem na stanowisku, że odsetki zasądzone na rzecz pozwanych małż. Ryszarda K. i Klementyny K. uległy za czas od dnia 28.XII.1965 r. do dnia 13.I.1972 r. przedawnieniu stosownie do dyspozycji art. 118 i 125 k.c.Po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji pozwanych Sąd Wojewódzki w Lublinie zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, przyjął bowiem, że odsetek za zwłokę nie można uważać za roszczenie okresowe, wobec czego roszczenie z tytułu zasądzonych odsetek ulega przedawnieniu z upływem dziesięciu lat, a nie trzech lat.W rewizji nadzwyczajnej opartej na podstawie rażącego naruszenia art. 118, 125 § 1 i 360 k.c. Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 30.I.1976 r. i o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Puławach z dnia 18.XI.1975 r. przez dodanie jako końcowej części punktu I tego wyroku zwrotu: "do dnia 13 stycznia 1972 r." oraz o oddalenie rewizji pozwanych od tego wyroku w pozostałej części.Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną, trafnie w niej bowiem wskazano, że w myśl art. 360 k.c. odsetki od sumy pieniężnej, w braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności, są płatne co roku z dołu, co przesądza o ich okresowym charakterze. Reguła ta w myśl art. 359 § 1 k.c. odnosi się do odsetek, które wynikają zarówno z czynności prawnej albo ustawy, jak i z orzeczenia sądu lub innego organu orzekającego. W rozpatrywanej sprawie co do terminu płatności odsetek od zasądzonej wyrokiem Sądu Powiatowego w Garwolinie kwoty 13.000 zł nie uczyniono w tym wyroku odmiennego zastrzeżenia, trafny jest więc wyrażony w rewizji nadzwyczajnej pogląd co do rażącego naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 125 § 1 i art. 360 k.c. Zgodnie z brzmieniem wspomnianego art. 125 § 1 k.c. stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądowym roszczenia, obejmujące świadczenia okresowe należne w przyszłości (a takimi są właśnie odsetki zasądzone od objętej wyrokiem kwoty pieniężnej), przedawniają się z upływem trzech lat. Skoro zatem małż. K. wystąpili do komornika o wszczęcie egzekucji dopiero w dniu 13.I.1975 r., to odsetki przysługują im tylko za okres nie przedawniony, tj. za ostatnie trzy lata. Trafnie więc Sąd Rejonowy na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. uwzględnił powództwo. Natomiast Sąd Wojewódzki z rażącym naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego zmienił wyrok Sądu Rejonowego. Uzasadnione jest zatem uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i oddalenie rewizji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego.Wniosek rewizji nadzwyczajnej o skorygowanie wyroku Sądu Rejonowego jest bezprzedmiotowy, gdyż przypisywana temu wyrokowi nieścisłość nie zachodzi. Dopatrując się wspomnianej nieścisłości, rewizja nadzwyczajna miała na względzie zamieszczony na karcie 36 akt sprawy odpis wyroku, w którym rzeczywiście opuszczono datę końcową okresu odsetek, objętego sentencją tego wyroku, przeoczyła jednak, że w oryginale wyroku prawidłowo wskazano, iż pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego obejmuje część tego tytułu wykonawczego dotyczącą "należnych odsetek od dnia 28 grudnia 1965 r. do dnia 13.I.1972 r.".Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł - na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. - jak w sentencji. O obowiązku uiszczenia opłaty od uwzględnionej rewizji nadzwyczajnej orzeczono na podstawie art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 197/13 2014-01-15Czy odsetki ustawowe zasądzone prawomocnym orzeczeniem sądowym, które nie stanowią samodzielnego świadczenia, lecz są świadczeniem akcesoryjnym do długu głównego, przedawniają się z upływem dziesięciu lat na podstawie ar…
- II CSK 428/16 2017-03-14Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie świadczenia pieniężnego przedawnia się w terminie trzyletnim przewidzianym dla świadczeń okresowych, czy też w terminie właściwym dla roszczenia głównego?
- III CK 619/04 2005-06-09Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny sprzedaży, dochodzone w ramach działalności przedsiębiorstwa, przedawnia się z upływem dwuletniego terminu z art. 554 k.c., czy też trzyletniego terminu z art. 118 k…
- I CSK 256/06 2006-11-30Czy roszczenie o zapłatę odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, które przekształciło się w roszczenie samodzielne w wyniku spełnienia świadczenia głównego, podlega trzyletniemu terminowi przedawnieni…
- V CK 50/05 2005-04-29Czy roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny sprzedaży, gdy roszczenie główne wygasło na skutek zapłaty przed upływem terminu przedawnienia, przedawnia się z upływem trzyletniego terminu dla świadczeń okresowyc…
Powołane przepisy
art. 118art. 360 KCart. 359 § 1 KCart. 125 § 1art. 125 § 1 KCart. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 422 § 1 KPCart. 35§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.