III CRN 203/73
PostanowienieIzba Cywilna1973-04-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w akcie małżeństwa kobiety, która zawarła kolejne małżeństwo po rozwodzie, powinno zostać wpisane nazwisko rodowe, czy nazwisko noszone po poprzednim mężu, jeśli to ono prawnie jej przysługuje?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w akcie małżeństwa kobiety, która zawarła kolejne małżeństwo po rozwodzie, powinno zostać wpisane nazwisko, które prawnie jej przysługuje w dacie zawierania małżeństwa. Jeśli jest to nazwisko noszone po poprzednim mężu, to właśnie ono, a nie nazwisko rodowe, powinno zostać wpisane do aktu małżeństwa. Brak jest podstaw do sprostowania aktu w sytuacji, gdy wpisane nazwisko jest zgodne z prawem obowiązującym w chwili zawierania małżeństwa.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się sprostowania aktu małżeństwa, twierdząc, że błędnie wpisano jej nazwisko rodowe jako „S.” zamiast „M.”. Wnioskodawczyni zawarła pierwsze małżeństwo w 1944 r. z Leonem S., nosząc nazwisko męża „S.”. Po rozwodzie w 1952 r. nie powróciła do nazwiska rodowego „M.”. Następnie zawarła drugie małżeństwo w 1952 r., podpisując akt nazwiskiem „S.”. Sąd Powiatowy uwzględnił wniosek o sprostowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w części dotyczącej sprostowania aktu małżeństwa wnioskodawczyni przez zmianę nazwiska z „S.” na „M.” i oddalił wniosek w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: J. Pietrzykowski, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Stanisławy S. o sprostowanie aktu stanu cywilnego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Słupcy z dnia 30 grudnia 1972 r.,uchylił punkt I zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej sprostowania aktu małżeństwa wnioskodawczyni przez zmianę w punkcie I tego aktu nazwiska kobiety "S." na "M." i wniosek w tym zakresie oddalił.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni twierdziła m.in., że w akcie jej małżeństwa błędnie zostało wpisane jej nazwisko rodowe jako "S." zamiast "M." i żądała sprostowania tego aktu w tym zakresie.Sąd Powiatowy uwzględnił postanowienie z dnia 30 grudnia 1972 r.Od tego prawomocnego postanowienia wniósł z urzędu rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jego uchylenie w punkcie I w części sprostowania aktu małżeństwa wnioskodawczyni przez zmianę w punkcie I tego aktu nazwiska kobiety "S." na "M." i o oddalenie wniosku w tym zakresie.Skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 26 ust. 3 prawa o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1955 r. Nr 25, poz. 151).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z załączonych akt, wnioskodawczyni zawarła w 1944 r. małżeństwo z Leonem S. i nosiła nazwisko męża. Małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w 1952 r., ale wnioskodawczyni nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w art. 33 kodeksu rodzinnego wówczas obowiązującego i nie złożyła oświadczenia, że powraca do nazwiska, które nosiła przed zawarciem tego małżeństwa, tj. nazwiska "M.".Okoliczność, że wnioskodawczyni przysługiwało nazwisko "S.", wynika również z treści aktu małżeństwa, którego odpis zupełny został dołączony do rewizji nadzwyczajnej w trybie art. 423 § 2 k.p.c., gdyż wnioskodawczyni podpisała akt właśnie tym nazwiskiem.W tym stanie rzeczy przy zawarciu następnego małżeństwa w dniu 15 listopada 1952 r. prawnie przysługujące wnioskodawczyni nazwisko "S." zostało prawidłowo wpisane do aktu małżeństwa, zgodnie z art. 76 pkt 1 wówczas obowiązującego prawa o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 1945 r. Nr 48, poz. 272) i brak było podstaw do sprostowania w tej części wspomnianego aktu.Zarówno bowiem z przepisów poprzednio, jak i obecnie obowiązującego prawa o aktach stanu cywilnego (art. 76 pkt 1 dawnego prawa; art. 50 ust. 1 obecnego prawa) wynika, że w akcie małżeństwa wymienia się to nazwisko kobiety, które w dacie zawierania małżeństwa prawnie jej przysługuje, a nie jej nazwisko rodowe. Jeżeli więc kobieta rozwiedziona zawiera ponowne małżeństwo, a prawnie przysługujące jej nazwisko jest nazwiskiem poprzedniego męża, to to nazwisko, a nie nazwisko rodowe kobiety wpisuje się do aktu małżeństwa.Dodać należy, że niezamieszczenie w akcie małżeństwa nazwiska rodowego kobiety nie utrudnia jej identyfikacji, gdyż nazwisko to pośrednio wynikać będzie z danych dotyczących jej rodziców, które obowiązkowo zamieszcza się również w akcie małżeństwa (art. 76 pkt 2 dawnego prawa; art. 50 pkt 3 obecnie obowiązującego prawa o aktach stanu cywilnego).W tych warunkach rewizja nadzwyczajna trafnie zarzuca, że skoro w akcie małżeństwa wnioskodawczyni zostało wpisane prawnie jej przysługujące nazwisko z pierwszego małżeństwa "S.", to brak było podstaw do sprostowania tego nazwiska na jej nazwisko rodowe "M.".Z tych przyczyn, na mocy art. 422 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 119/07 2007-09-26Czy można sprostować akt małżeństwa w celu zmiany nazwiska dzieci, jeśli zmiana nazwiska matki nastąpiła po zawarciu małżeństwa i nie było złożone oświadczenie o nazwisku dzieci przy jego zawieraniu?
- IV CR 435/57 1957-06-15Czy sąd powinien umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia treści aktu małżeństwa, jeśli uchylił prawomocne postanowienie sądu niższej instancji, a przepisy dotyczące rejestracji stanu cywilnego przeszły do kompetencji or…
- III CO 703/24 2024-06-21Czy Sąd Najwyższy powinien zwrócić akta sprawy sądowi okręgowemu w celu weryfikacji prawidłowości oznaczenia stron postępowania, jeśli istnieją rozbieżności między oznaczeniem stron w postanowieniu sądu a treścią odpisu…
- C 215/50 1950-10-03Czy do odtworzenia aktu stanu cywilnego wymagane jest ustalenie obecności świadków przy akcie, a jeśli tak, jakie są konsekwencje braku takiego ustalenia?
- II CR 932/59 1960-05-27Czy w sprawie o ustalenie istnienia małżeństwa, które nie zostało zarejestrowane w urzędzie stanu cywilnego, po śmierci jednego z rzekomych małżonków, legitymację czynną ma pozostały przy życiu małżonek, a legitymację bi…
Powołane przepisy
art. 26 ust. 3art. 33art. 423 § 2 KPCart. 76 pkt 1art. 50 ust. 1art. 76 pkt 2art. 50 pkt 3art. 422 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.