III CSK 107/17

WyrokIzba Cywilna2017-09-26

Skład orzekający: Maria Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 952 § 1 k.c. i art. 955 zd. 1 k.c. w kontekście testamentu sporządzonego w obawie rychłej śmierci powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne dotyczące stanu obawy rychłej śmierci nie cechuje się nowością i nie stanowi zagadnienia niewyjaśnionego w orzecznictwie. Ponadto, wskazanie w zagadnieniu jako wyłącznej przyczyny istnienia stanu obawy rychłej śmierci zagrożenia życia wymagającego hospitalizacji pozostaje w sprzeczności z przyjmowaną wykładnią art. 952 § 1 k.c. Sąd uznał również, że problem prawny dotyczący biegu terminu sześciu miesięcy z art. 955 zd. 1 k.c. nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż obawa rychłej śmierci u spadkodawcy ustała przed jego śmiercią.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w N. o stwierdzenie nabycia spadku po W.C. Skarga kasacyjna dotyczyła wykładni przepisów dotyczących testamentu sporządzonego w obawie rychłej śmierci (art. 952 § 1 k.c. i art. 955 zd. 1 k.c.). Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 107/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z wniosku J.D. przy uczestnictwie M.D. i H.B. o stwierdzenie nabycia spadku po W.C., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy 2 sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Przedstawione zagadnienie, czy stan obawy rychłej śmierci, o którym mowa w art. 952 § 1 k.c. występuje wyłącznie w przypadku stanu zagrożenia życia spadkodawcy wymagającego hospitalizacji nie cechuje się nowością i nie stanowi zagadnienia niewyjaśnionego i nierozwiązanego w orzecznictwie. Dominująca linia orzecznictwa przyjmuje, że przekonanie spadkodawcy o rychłej śmierci może uzasadniać każda przyczyna, w tym zły stan zdrowia, podeszły wiek, znajdowanie się w sytuacji bezpośrednio zagrażającej życiu, która w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego może spowodować bliską śmierć, przy czym subiektywne odczucia powinny być usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 r., IV CSK 380/12, nie publ., z dnia 29 czerwca 2012 r., I CSK 575/11, nie publ., z dnia 3 grudnia 2010 r., I CSK 37/10, nie publ., z dnia 8 lutego 2006 r., II CSK 128/05, nie publ., z dnia 18 kwietnia 2002 r., II CKN 15/00, nie publ., z dnia 12 kwietnia 2002 r., I CKN 1457/99, nie publ.), stąd wskazanie w zagadnieniu jako wyłącznej przyczyny istnienia stanu obawy rychłej śmierci zagrożenia życia wymagającego hospitalizacji, w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z przyjmowaną wykładnią art. 952 § 1 k.c. i nie wymaga odpowiedzi na przytoczony problem prawny. Nie stanowi także istotnego zagadnienia prawnego taki problem prawny, którego rozstrzygnięcie nie miałoby żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd drugiej instancji, a taki problem przedstawia skarżący pytając, czy termin sześciu miesięcy, o którym mowa w art. 955 zd. 1 k.c. rozpoczyna bieg w sytuacji, gdy sporządzenie testamentu zwykłego przez spadkodawcę jest możliwe i jednocześnie się utrzymuje obawa rychłej śmierci. Uczestnik pomija bowiem wiążące ustalenie Sądu drugiej instancji, że obawa rychłej śmierci, chociaż występowała kilkukrotnie okresowo w okresie leczeń szpitalnych, to ustała u spadkodawcy przed śmiercią. 3 Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3984 § 1art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 952 § 1 KCart. 952 § 1 KCart. 955art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy