III CSK 119/15
WyrokIzba Cywilna2015-08-26
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wyłącza interes prawny w wystąpieniu z powództwem o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 189 k.p.c. Funkcje obu postępowań oraz zakres ochrony prawnej, jaką zapewniają, są odmienne. Każdy, kto ma interes prawny, może domagać się ustalenia nieważności umowy z powodu wad określonych w art. 82 k.c., niezależnie od posiadania roszczenia przewidzianego w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając wadliwą wykładnię art. 189 k.p.c. i brak interesu prawnego powoda. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 119/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa S. T. przeciwko J. M. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 sierpnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I ACa 729/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – w sprawie o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości – oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 13 stycznia 2014 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, wskazując na jej oczywistą zasadność. Powołał się na niebudzącą – jego zdaniem – wadliwość wykładni art. 189 k.p.c. oraz nieistnienie interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Możliwość wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z zasady nie wyłącza interesu prawnego w wystąpieniu z powództwem o ustalenie (art. 189 k.p.c.). Inne są funkcje obu postępowań oraz zapewniają inny zakres ochrony prawnej (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r., III CZP 121/13, OSNC 2015, nr 2, s. 17, postanowienie z dnia 8 kwietnia 2011 r., II CSK 493/10, OSNC - ZD 2011, nr C, poz. 70, wyrok z dnia 19 października 2004 r., II CK 152/04, nie publ.). Jeżeli umowa jest nieważna z powodów określonych w art. 82 k.c., każdy kto ma z tym interes, może domagać się ustalenia jej nieważności, bez względu na to, czy przysługuje mu roszczenie przewidziane w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.). W tej sytuacji o oczywistej zasadności skargi nie może być mowy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CSK 148/10 2010-11-03Czy powód miał interes prawny w ustaleniu nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, skoro właściwą drogą do ochrony jego praw było powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym?
- III CSK 148/15 2016-02-17Czy powódka ma interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, która jej zdaniem nie została przez nią zawarta?
- III CKN 38/01 2002-02-27Czy osoba niebędąca wpisanym właścicielem nieruchomości, ale posiadająca interes prawny w uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest uprawniona do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści k…
- III CK 106/05 2005-10-27Czy powódka, która zawarła umowy darowizny w stanie wyłączającym swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, a także w przekonaniu, że zawiera umowy dzierżawy, ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o stwierdzenie nie…
- II CSK 745/16 2017-07-14Czy powód, który jest właścicielem nieruchomości, ale został wykreślony z księgi wieczystej na podstawie umowy przeniesienia własności, ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności tej umowy na podsta…
Powołane przepisy
art. 189 KPCart. 82 KCart. 10art. 3989 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy