III CSK 124/14

WyrokIzba Cywilna2014-06-12

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący twierdzi, że pojęcie „rażącej niewdzięczności” jest niedookreślone, a jego interpretacja jest zmienna w czasie i zależna od panujących poglądów prawnych i moralnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie wykazano oczywistego naruszenia prawa lub podstawowych zasad praworządności. Pojęcie „rażącej niewdzięczności” było wielokrotnie objaśniane w orzecznictwie, a jego ocena zależy od konkretnych okoliczności sprawy i zwyczajów panujących w danym środowisku społecznym. Ustawodawca pozostawił sądom meriti ocenę tego pojęcia.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o odwołanie darowizny. Skarżący zarzucił, że pojęcie „rażącej niewdzięczności” jest niedookreślone i jego interpretacja jest zmienna. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięto o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 124/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa Z. S. przeciwko Z. K. S. o odwołanie darowizny, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 czerwca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powód Z. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2013 roku. Wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z ugruntowanym zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie poglądem, że uprawnienie do odwołania darowizny jest uzależnione od dopuszczenia się rażącej niewdzięczności obdarowanego wobec darczyńcy. Zdaniem skarżącego, pojęcie „rażąca niewdzięczność” jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, zatem treść i ramy takiego pojęcia są zmienne w czasie i zależne od panujących poglądów prawnych i moralnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, że skarga jest oczywiście uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Wymaganie to jest spełnione, gdy skarżący wykaże, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym na „pierwszy rzut oka”, bez konieczności przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy (np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 listopada 2007 r., II CSK 460/07, nie publ., z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ., 21 września 2010 r., III UK 95/10, nie publ., z dnia 2 grudnia 2011 r, III SK 31/11, nie publ.). W rozpoznawanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 898 k.c., uzasadniającego jej oczywistą zasadność. Pojęcie „rażąca niewdzięczność” było wielokrotnie objaśnione w orzecznictwie, w którym podkreśla się, że o istnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują 3 w każdym wypadku konkretne okoliczności, rozważane na tle zwyczajów panujących w określonym środowisku społecznym (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna – z dnia 7 stycznia 1967 r., III CZP 32/66, OSNC 1968, nr 12, poz. 199 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2004 r., II CK 39/04, nie publ., z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 571/04, nie publ. i z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 278/11, nie publ., a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r., I CSK 284/11, OSP 2013, nr 1, poz. 3). Ponadto ustawodawca, nie precyzując tego pojęcia, pozostawił sądom meriti ocenę co jest rażącą niewdzięcznością na podstawie konkretnych okoliczności sprawy (por np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1998 r., II CKN 218/98, nie publ. i z dnia 22 marca 2001 r., V CKN 1599/00, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 5, wkładka, s. 40). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c. [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 898 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy