III CSK 125/20
WyrokIzba Cywilna2020-11-05
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, w której jako podstawę jej przyjęcia do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność oraz nieważność postępowania z uwagi na wydanie wyroku przez sędziego, wobec którego wniosek o wyłączenie nie został prawomocnie rozpoznany, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały wykazane przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Skarga nie była oczywiście uzasadniona, gdyż ustalenie faktów i ocena dowodów nie podlegają kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Nieważność postępowania nie została wykazana, ponieważ czynności dokonane przez sędziego, wobec którego wniosek o wyłączenie został oddalony, są skuteczne, a w przypadku braku prawomocnego postanowienia o wyłączeniu, czynności te mogą być co najwyżej uznane za uchybienie procesowe, a nie podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazała oczywistą zasadność oraz nieważność postępowania. Argumentowała, że wyrok został wydany przez sędziego, wobec którego wniosek o wyłączenie został oddalony postanowieniem, które nie było prawomocne w dniu wydania wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 125/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa D. S. przeciwko J. W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia i o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 listopada 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje r.pr. M. S. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 1170 (tysiąc sto siedemdziesiąt) złotych powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powódce z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powódka wniosła skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku
2 o przyjęcie jej do rozpoznania powołała się na oczywistą zasadność skargi oraz na nieważność postępowania. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie wskazywanych w niej przepisów, ponieważ ustalenie faktów i ocena dowodów a limine nie podlegają kontroli w ramach postępowania kasacyjnego, więc tym bardziej nie mogą świadczyć o oczywistym uzasadnieniu skargi. Po drugie, na okoliczność oczywistej zasadności skargi, a także nieważności postępowania, podniesiono, że wyrok w sprawie został wydany przez sędziego, wobec którego co prawda orzeczono o oddaleniu złożonego przez powódkę wniosku o wyłączenie go, jednakże orzeczenie to zapadło w dniu wyrokowania ostatecznego, a w konsekwencji postanowienie było nieprawomocne. W piśmiennictwie przyjmuje się, że skutki czynności dokonanych przez sędziego wbrew zakazowi z art. 50 § 3 k.p.c. kształtują się różnie, w zależności od sposobu zakończenia postępowania o wyłączenie, a w dalszej kolejności od przyczyny wyłączenia. Jeżeli zatem wniosek o wyłączenie został zwrócony, odrzucony albo oddalony, czynności te są w pełni skuteczne i nie powodują nieważności postępowania. Nie powoduje również nieważności postępowania dokonanie czynności wbrew zakazowi z art. 50 § 3 k.p.c., jeżeli sędzia został następnie wyłączony z przyczyn wskazanych w art. 49 k.p.c. W takim przypadku dokonane czynności mogą być uznane co najwyżej za uchybienie procesowe stanowiące podstawę środka zaskarżenia, o ile mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 listopada 2015 r., II CSK 751/14 (niepubl.) stwierdził, że nie powoduje nieważności postępowania udział w rozpoznaniu sprawy sędziego wyłączonego na mocy postanowienia sądu zgodnie z art. 49 k.p.c., ani sędziego, wobec którego wniosek o wyłączenie nie został rozpoznany. W tej sprawie postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów w ogóle nie zostało zaskarżone - zażaleniem z dnia 2 grudnia 2018 r. zaskarżono wydane tego samego dnia zarządzenie wydane na rozprawie o zwrocie ponownie wniesionych wniosków o wyłączenie sędziów. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
3
Powiązane orzeczenia
- V CSK 538/19 2020-07-24Czy skarga kasacyjna, która nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., powinna zostać odrzucona lub nieprzyjęta do rozpoznania?
- V CSK 643/15 2016-04-22Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów?
- IV CSK 472/15 2016-01-14Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.?
- I CSK 1993/23 2024-04-23Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c.?
- I CSK 3098/24 2025-03-06Czy skarga kasacyjna, w której jako podstawę wniosku o przyjęcie do rozpoznania wskazano oczywistą zasadność, spełnia przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 50 § 3 KPCart. 49 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy