III CSK 133/18
WyrokIzba Cywilna2019-01-09
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości zakaz zmiany postanowienia na niekorzyść uczestnika postępowania wnoszącego apelację (art. 384 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) stoi na przeszkodzie stwierdzeniu zasiedzenia przez sąd drugiej instancji w innej dacie, niż uczynił to sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zakaz zmiany postanowienia na niekorzyść uczestnika postępowania wnoszącego apelację (art. 384 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu zasiedzenia przez sąd drugiej instancji w innej dacie, niż uczynił to sąd pierwszej instancji. W sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie jest dla skarżących korzystne, stoi to na przeszkodzie wniesieniu skargi kasacyjnej w tym zakresie z powodu braku pokrzywdzenia (gravamen).Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie o zasiedzenie, modyfikując datę nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Uczestnicy wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące przerwania biegu terminu zasiedzenia. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej postanowienia korzystnego dla skarżących, a w pozostałej części odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt 1 zaskarżonego postanowienia, a w pozostałej części odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 133/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku G. G. i M. K. przy uczestnictwie W. S., E. S. i F. B. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników W. S. i E. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt II Ca […], odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt 1 zaskarżonego postanowienia, a w pozostałej części odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestników E. S. i W. S. na rzecz wnioskodawczyni G. G. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 września 2017 r. Sąd Okręgowy w K. w sprawie o zasiedzenie zmienił zaskarżone postanowienie częściowe Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 października 2016 r. tylko w ten sposób, że zmienił datę nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Uczestnicy E. S. i W. S. wnieśli skargę kasacyjną, stwierdzając, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące przerwania biegu terminu zasiedzenia z dniem w wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w związku z wydaniem aktu własności ziemi w czasie biegu tego terminu na rzecz osoby innej niż ta, wobec której biegł termin zasiedzenia. Stwierdzili również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uczestnicy zaskarżyli postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, a Sąd drugiej instancji – zaskarżonym postanowieniem – uwzględnił apelację tylko w ten sposób, że ustalił termin zasiedzenia na dzień 4 listopada 2001 r., a nie – jak przyjął Sąd pierwszej instancji – na dzień 29 października 1986 r. W pozostałej części apelacja została oddalona. Skarga kasacyjna oraz zawarty w niej wywód dotyczy postępowania Sądu drugiej instancji w całości, a więc także orzeczenia uwzględniającego apelację. W tym zakresie jednak zaskarżone orzeczenie jest dla skarżących korzystne i choć korzyść ta jest relatywnie i z subiektywnego punktu widzenia nieznaczna, to jednak stoi na przeszkodzie wniesieniu skargi kasacyjnej w tym zakresie (por. uchwała składu siedmiu sędziów – zasada prawna – z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108). Teza ta znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2018 r., III CZP 1/18 („Biuletyn SN” 2018, nr 10, s. 5), stwierdzającej, że w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości zakaz zmiany postanowienia na niekorzyść uczestnika postępowania wnoszącego apelację (art. 384 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.) nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu zasiedzenia przez sąd drugiej instancji w innej dacie, niż uczynił to sąd pierwszej instancji.
3 W tej sytuacji skarga kasacyjna w tym zakresie, z powodu braku pokrzywdzenia (gravamen), podlega odrzuceniu, co oznacza, że przyczyna kasacyjna dotycząca tej części rozstrzygnięcia staje się bezprzedmiotowa i nie może wspierać wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Oczywistość skargi kasacyjnej – w rozumieniu przyjętym w judykaturze Sądu Najwyższego dotyczącej przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. –nie została wykazana, gdyż skarżący nie wykazali, że orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2006 r., I CZ 15/06, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 listopada 2007 r., II CSK 460/07, nie publ., i z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08 nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w części (art. 3986 § 3 k.p.c.), a w pozostałej odmówił przyjęcia jej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 3 w związku z art. 39821, art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 181/17 2017-10-04Czy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości dopuszczalna jest apelacja od postanowienia sądu pierwszej instancji, którego uzasadnienie nie zawiera żadnych motywów w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie częśc…
- IV CSK 333/16 2016-12-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, w której wnioskodawcy domagają się stwierdzenia zasiedzenia na ich rzecz, a sąd pierwszej instancji oddalił wniosek zgodnie z wykładnią Sądu Najwyż…
- II CSK 842/15 2016-06-16Czy sąd orzekający w przedmiocie wniosku o zasiedzenie prawa własności gruntu może orzec o zasiedzeniu innego prawa rzeczowego, np. prawa użytkowania wieczystego gruntu, w świetle art. 321 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.?
- IV CSK 111/21 2021-07-15Czy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, sąd jest związany wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia na rzecz konkretnej osoby i czy powinien z urzędu ustalić osobę, na rzecz której doszło do zasiedzenia?
- IV CSK 321/09 2010-02-19Czy w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia, sąd odwoławczy może zmienić datę nabycia własności przez zasiedzenie na wcześniejszą, nawet jeśli apelacja dotyczyła oddalenia wniosku o zasiedzenie, a wnioskodawca nie zask…
Powołane przepisy
art. 384art. 13 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 39821art. 391 § 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy