III CSK 138/19

WyrokIzba Cywilna2020-01-14

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., może być stosowany do oceny wysokości odszkodowania w sprawach wszczętych przed jego wejściem w życie, w sytuacji gdy uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie wpłynęło na faktyczne korzystanie z nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że wprowadzona zmiana art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie budzi wątpliwości w kontekście spraw, gdzie uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie wpłynęło na faktyczne korzystanie z nieruchomości. Zastosowanie mają ogólne zasady prawa, zgodnie z którymi ocena skutków czynności prawnej następuje według prawa obowiązującego w chwili jej dokonania (tempus regit actum).
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od Gminy Miejskiej K. W sprawie wniesiono skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego. Strona skarżąca podnosiła, że nowe brzmienie art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzone od 1 stycznia 2018 r., budzi wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w kontekście braku norm intertemporalnych. Według ustaleń faktycznych, uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego uchyliło decyzje o warunkach zabudowy, ale nie wpłynęło na faktyczne korzystanie z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 138/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa S. L. przeciwko Gminie Miejskiej K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie na istnieniu zagadnienia prawnego i potrzebie wykładni przepisu budzącego wątpliwości, a także na oczywistej zasadności skargi. Zdaniem strony skarżącej zagadnienie prawne i potrzeba wykładni wiążą się z wprowadzeniem 2 z dniem 1 stycznia 2018 r. nowego brzmienia art. 37 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.) i brakiem stosownych norm intertemporalnych. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Brzmienie art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje na sposób obliczania wartości nieruchomości w dwóch sytuacjach. Po pierwsze w sytuacji, gdy na skutek uchwalenia planu miejscowego dla terenów dotychczas nieobjętych takim planem albo nieobjętych obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym niemożliwe lub istotnie ograniczone stało się dalsze faktyczne użytkowanie terenu i gruntu w sposób zgodny z mającym miejsce w dniu uchwalenia planu miejscowego faktycznym użytkowaniem (art. 37 ust. 11 pkt 1 ustawy). A po drugie w sytuacji, gdy na skutek zmiany planu miejscowego lub uchwalenia planu miejscowego dla terenu objętego obowiązującym w dniu uchwalenia tego planu planem miejscowym, korzystanie z nieruchomości lub jej części w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone (art. 37 ust. 11 pkt 2 ustawy). Wedle strony skarżącej wątpliwości wynikają z tego, czy przepisy te można stosować do spraw wszczętych przed ich wejściem w życie dla wyceny wartości nieruchomości, a tym samym dla oceny wysokości odszkodowania w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wedle ustaleń faktycznych wiążących Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego uchyliło wydane w 2010 i 2011 decyzje o warunkach zabudowy, lecz nie wpłynęło na faktyczne korzystanie z nieruchomości. Powołany zaś art. 37 ust. 11 ustawy odnosi się przede wszystkim do sytuacji, gdy doszło do zmiany faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości (pkt 1) lub gdy doszło do zmiany istniejącego wcześniej planu (pkt 2). Żadna z tych okoliczności nie miała zaś miejsca w sprawie, w której wniesiono skargę kasacyjną. Ponadto w orzecznictwie wyrażono już pogląd, że brak norm intertemporalnych przy wprowadzaniu art. 37 ust. 11 ustawy nie oznacza, że kwestia ta nie jest uregulowana - zastosowanie mają wówczas ogólne zasady. 3 Jasno z nich wynika, że oceny skutków konkretnej czynności dokonuje się na podstawie prawa obowiązującego, gdy czynność ta została dokonana (tempus regit actum). Jeśli zatem szkoda została wyrządzona pod rządami dawnego prawa, to dawne prawo przesądza o dopuszczalności i wysokości odszkodowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 265/18, nie publ.). Szczegółowa analiza podstaw skargi kasacyjnej nie uzasadnia wniosku o jej oczywistej zasadności. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 37 pkt 11art. 37 ust. 11§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy