III CSK 143/18
WyrokIzba Cywilna2018-12-12
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Sąd Najwyższy w składach powiększonych rozstrzygnął już kwestię przyznania zadośćuczynienia za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, istnieje potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii w ramach przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zagadnienia prawne w niej podniesione zostały już przesądzone w uchwałach Sądu Najwyższego podjętych w składach powiększonych. W niniejszej sprawie, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018 r. (III CZP 36/17, III CZP 60/17 i III CZP 69/17) przesądziły, że sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, co wyklucza potrzebę kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii.Stan faktyczny
Powodowie domagali się zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu doznanego przez osobę bliską na skutek czynu niedozwolonego. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego powództwo. Powodowie powołali się na istnienie istotnych zagadnień prawnych związanych z naruszeniem dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 143/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa A. K. i małoletniego M. K. przeciwko […] Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W świetle tej regulacji, cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może rozstrzygnąć w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołali przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. formułując pięć zagadnień prawnych, których treść skupia się wokół problematyki dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej i skutków niemożności realizowania tego dobra w sposób oczekiwany przez skarżących. Zważywszy, że zagadnienia te były przedmiotem rozstrzygnięć w trzech uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018 r., III CZP 36/17, III CZP 60/17 i III CZP 69/17 podjętych w składach powiększonych, przesądzających, że Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie ma potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii. Jednocześnie Sąd Najwyższy wyraził stanowczy pogląd, że naruszenie dobra osobistego uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia nie jest determinowane samym cierpieniem osoby bliskiej, ale musi polegać na zniweczeniu obu elementów, które wyznaczają jego treść, a więc więzi bliskości
3 i więzi emocjonalnej. To oznacza, że nie każde naruszenie tego dobra uzasadnia pozytywne rozstrzygnięcie, a jedynie takie, które prowadzi do skutków w istocie takich samych, jakie następują w razie śmierci poszkodowanego, zatem przypadków głębokiego upośledzenia funkcji życiowych wskutek uszczerbków zdrowia najcięższych, nieodwracalnych i wyłączających możliwość zachowania bliskości z poszkodowanym. Zadośćuczynienie takie przysługuje jedynie więc w sytuacjach wyjątkowych, wówczas gdy stan zdrowia poszkodowanego może być uznany za równoważny z jego śmiercią. Brak zatem podstaw do wnioskowania o istnieniu w rozpoznawanej sprawie zagadnień prawnych, które zostały sformułowane w skardze kasacyjnej. Ponadto zwrócić trzeba uwagę, że w zwykłym orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się już pogląd, że do zerwania więzi osobistej może dojść wówczas gdy została ona już nawiązana, ukształtowana. Jej oczekiwanie i niespełnienie nie podlega ochronie. Z przedstawionych powodów odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 355/20 2021-04-19Czy osoby najbliższe poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, mogą dochodzić zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia ich własnego dobra osobisteg…
- IV CSK 105/16 2016-09-27Czy w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę po śmierci osoby bliskiej, pojęcie „zobowiązany do naprawienia szkody” w rozumieniu art. 446 § 1 k.c. oraz kryteria oceny adekwatnego związku przyczynowego budz…
- V CSK 377/20 2021-01-28Czy skarga kasacyjna dotycząca odpowiedzialności za krzywdę w postaci utraty więzi osobistej z członkiem rodziny, który doznał znacznego uszczerbku na zdrowiu, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Na…
- II CSK 442/19 2020-02-14Czy osoby najbliższe poszkodowanemu, który doznał poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, mogą dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie własnego dobra osobistego w postaci prawa do niezakłóconych relacji rodzi…
- I CSK 667/16 2017-05-09Czy w przypadku ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci najbliższego członka rodziny, należy uwzględniać wyłącznie okoliczności pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z czynem niedozwolonym, czy…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy