III CSK 150/17
WyrokIzba Cywilna2017-10-05
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na potrzebie wykładni przepisów dotyczących kosztów postępowania lub na wadliwym zakwalifikowaniu posiadania samoistnego bez szerszego uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, nie można konstruować wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wyłącznie na podstawie potrzeby wykładni przepisów o kosztach postępowania, gdyż rozstrzygnięcie o kosztach jest pochodną wyniku sprawy co do istoty. Ponadto, teza o wadliwym zakwalifikowaniu posiadania samoistnego, nawet jeśli stanowi podstawę kasacyjną, musi być szerzej uzasadniona w kontekście przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie tylko odwołując się do podstaw kasacyjnych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnej przez posiadacza samoistnego. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na oczywistą zasadność oraz potrzebę wykładni przepisów, w tym dotyczących kosztów postępowania i kwestii samoistności posiadania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 150/17 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi K.D. o wznowienie zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 roku Sądu Rejonowego w J. postępowania w sprawie VI Ns (…) z wniosku Z. B. przy uczestnictwie Z.P., A.L., J.L., S.D., B.D., M.P., M.P., S.Z., R.K., L.B., J.W., S.S., H.B., Z.P., W.B., H.Z., K.B., R.P., D.J., L. ., D.P., S.G., D.G. i J. . o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnej przez posiadacza samoistnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia
2 skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do przesłanek przedsądu wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. ze wskazaniem, które z nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego w tym przedmiocie (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ.). Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2014 r., I CSK 510/13, nie publ.). Uczestniczka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), w tym w szczególności art. 102 k.p.c. w kontekście okoliczności, które powinny być uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o obciążeniu uczestniczki kosztami postępowania. Stwierdziła ponadto, że „wykładni wymaga również przesłanka samoistności posiadania zwłaszcza w kontekście tego czy okoliczność opłacenia podatku przez M.B. i figurowanie jego w rejestrze gruntów, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia braku samoistności zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych” i na tym zakończyła wywód mający uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania drugoinstancyjnego jest pochodną wyniku postępowania w sprawie, nie zaś tylko w tej instancji. Nie podlega ono samodzielnemu zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, a co najwyżej dzieli losy orzeczenia co do istoty sprawy, o ile skarga kasacyjna na to orzeczenie zostanie przyjęta do rozpoznania i uwzględniona. Nie można zatem konstruować wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze wskazaniem na potrzebę dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni wyłącznie przepisów o kosztach
3 postępowania sądowego. W niniejszej sprawie uczestniczka nie twierdzi zresztą, żeby konieczne było wykładanie art. 102 k.p.c., jako niejasnego, lecz oczekuje określonego zastosowania tego przepisu w stosunku do niej. Taki rezultat mogło zapewnić tzw. zażalenie poziome, nie zaś skarga kasacyjna. Teza o wadliwym zakwalifikowaniu aktów władania nieruchomością przez wnioskodawców jako posiadania samoistnego, w warunkach gdy takie posiadanie nieruchomości wykonywał M.B. została przez skarżącą sformułowana zapewne w kontekście powołania się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, ale nie została ona szerzej uzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że chociażby ze względu na odmienny cel instytucji przedsądu i jej odrębne oraz kwalifikowane przesłanki, wskazanie i uzasadnienie okoliczności decydujących o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może polegać na odwołaniu się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W prawidłowo sporządzonej skardze kasacyjnej oba powyższe elementy muszą pojawić się oddzielnie i autonomicznie. Należy przy tym podkreślić, że spełnieniem tego wymagania nie jest przedstawienie dowolnych argumentów uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania, istotnych tylko w ocenie skarżącego. Gdyby nawet prześledzić podstawy kasacyjne przytoczone przez skarżącą, to koncentrują się one przede wszystkim wokół art. 233 k.p.c. i ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdy tymczasem nie mogą być one podważane w postępowaniu kasacyjnym, a Sąd Najwyższy byłby nimi związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 255/16 2017-01-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnej przez posiadacza samoistnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej oczywista zasadność opiera się na zarzutach dotyczących ust…
- III CSK 297/18 2019-04-26Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania jej oczywistej zasadności?
- IV CSK 366/19 2020-02-11Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy skarżący zmierza do podważenia ustaleń faktycznych lub oceny dowodów przez sądy niższych instancji?
- IV CSK 391/13 2013-12-18Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo na oczy…
- II CSK 733/17 2018-04-18Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności czy uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej może ograniczać się do stwierdzenia, że sąd drugiej…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 102 KPCart. 1 ust. 1art. 233 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy