III CSK 185/14
WyrokIzba Cywilna2014-08-20
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, w szczególności oczywista zasadność skargi lub potrzeba wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. Stwierdzono, że argumentacja skarżącego nie wykazała oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby stwierdzenia ewidentnego naruszenia prawa możliwego do oceny "na pierwszy rzut oka". Ponadto, różnice w rozstrzygnięciach sądów niższych instancji nie stanowiły wystarczającej podstawy do przyjęcia skargi z uwagi na potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, gdyż mogły one wynikać jedynie z incydentalnej różnicy zdań.Stan faktyczny
Powódka domagała się od pozwanego zapłaty tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia, wynikającego z zapłaty przez powódkę podatku dochodowego obciążającego pozwanego. Sąd Apelacyjny zasądził świadczenie, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez pozwanego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 185/14 POSTANOWIENIE Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa T. […] sp. z o.o. w K. przeciwko L. C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 sierpnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 1800,- (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K., zasądzając od pozwanego na rzecz powódki świadczenie pieniężne tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia. Podstawę tego roszczenia stanowiła zapłata przez powodową spółkę podatku dochodowego od osób fizycznych, który obciążał pozwanego w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego. Sąd Apelacyjny nie podzielił twierdzeń pozwanego, by dokonując podwyższenia kapitału zakładowego wspólnicy ustalili, że należny z tego tytułu podatek powinien zostać uiszczony przez spółkę. Orzeczenie to zapadło w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., III CSK 282/11 (nie publ.), którym uchylono poprzedni wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazując na nieprawidłowe przyjęcie, że dochodzone w sprawie roszczenie uległo przedawnieniu. Wyrok Sądu Apelacyjnego został zaskarżony skargą kasacyjną przez pozwanego, który zarzucił wydanie go z naruszeniem art. 405 k.c., wnosząc na tej podstawie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Skarżący wniósł także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie występują w niej zwłaszcza podstawy, na których istnienie wskazała skarżąca: oczywista zasadność skargi oraz konieczność wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w myśl utrwalonego stanowiska judykatury rozumieć należy jej zasadność ewidentną, możliwą do stwierdzenia już na pierwszy rzut oka bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach: z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ., z dnia 4 kwietnia 2013 r., III SK 43/12, nie publ. oraz z dnia 18 lipca 2013 r.,
3 III CSK 143/13, nie publ.). Przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadnione jest wówczas koniecznością weryfikacji tego orzeczenia i usunięcia go z obrotu - przez co zrealizowana zostać może publiczny cel tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W konsekwencji, nie każde naruszenie prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie zwykłego środka zaskarżenia (realizującego indywidualne interesy stron) oznacza jednocześnie oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Argumentacja przedstawiona w tym zakresie przez skarżącego nie wystarcza do wykazania tak rozumianej przesłanki z 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdzenia skarżącego sprowadzają się w tym zakresie do polemiki z poglądem Sądu Apelacyjnego o istnieniu po stronie powódki roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia - sformułowanej przy tym w sposób ogólny i lakoniczny. Przekonanie skarżącego o oczywistej zasadności skargi nie wystarcza do przyjęcia tej oceny, wymaga bowiem wskazania, w czym wyraża się kwalifikowany i oczywisty charakter zarzucanego naruszenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można także stwierdzić, by podjęcie w dotychczasowym toku postępowania dwóch różnych rozstrzygnięć przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny przesądzało o istnieniu w sprawie potrzeby wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Przesłanka ta, sformułowana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., odnosi się do sytuacji, w której w orzecznictwie istnieje zauważalna i zasadnicza różnica poglądów co do sposobu wykładni określonej regulacji prawnej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2014 r., III SK 33/13, nie publ., z dnia 20 lutego 2014 r., III SK 63/13, nie publ., z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, nie publ.). Do wykazania tej przesłanki nie wystarcza natomiast samo wydanie dwóch różnych rozstrzygnięć przez sądy rozpoznające sprawę w pierwszej i drugiej instancji - fakt ten bowiem może wskazywać co najwyżej na istnienie incydentalnej różnicy zdań, nie zaś rozbieżności o trwałym charakterze, której rozstrzygnięcie wymagałoby wypowiedzi Sądu Najwyższego. Jedynie w takim wypadku skarga kasacyjna mogłaby spełnić swoje zadanie publiczne, służąc w istotnym stopniu rozwojowi prawa, nie zaś jedynie rozstrzygnięciu konkretnej sprawy, osądzonej już prawomocnie przez sądy powszechne.
4 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 98 § 1 i art. 109 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 15/15 2015-07-23Czy istnieją przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy występują oczywista zasadność skargi lub potrzeba wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?
- V CSK 178/15 2015-10-13Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, albo na oczywi…
- I CSK 158/13 2013-11-20Czy istnieją przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictw…
- V CSK 42/13 2013-10-22Czy w sprawie o zapłatę występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w or…
- I CSK 596/15 2016-05-24Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także na oczywistą zasadnoś…
Powołane przepisy
art. 405 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 109 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 2§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy