III CSK 208/19

Sygn. akt III CSK 208/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z wniosku J. Ł. przy uczestnictwie jego opiekuna prawnego J. S. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w […]. o uchylenie ubezwłasnowolnienia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adwokat A. T. i nakazuje wypłacić jej ze środków Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. Ł. w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wnioskodawca J. Ł. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…), oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Okręgowego w K., którym oddalono wniosek skarżącego o uchylenie orzeczonego 2 wobec niego ubezwłasnowolnienia całkowitego, względnie o zmianę ubezwłasnowolnienia całkowitego na ubezwłasnowolnienie częściowe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia o celu przede wszystkim publicznoprawnym. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa. Realizacji powyższej funkcji służy uregulowana w art. 3989 k.p.c. instytucja przedsądu. Stosownie do tego unormowania Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podejmowanie odrębnej decyzji w przedmiocie przyjęcia sprawy do rozpoznania ma również na celu realizację zasady szybkości postępowania oraz pozwala zaakcentować wysoce sformalizowany charakter postępowania przed Sądem Najwyższym, o którym świadczą określone wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na jej oczywistą zasadność. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd II instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (post. Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie jest przy tym wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd II instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa jest bowiem o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2019 r., I CSK 768/18). 3 Wywody prawne zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania niemal w całości zmierzają do podważenia dokonanej przez Sąd Apelacyjny oceny dowodów oraz opartych na tej ocenie ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego, zarówno wprost, przez odwołanie się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., jak i pośrednio, przez zakwestionowanie prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Tymczasem należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Niedopuszczalność zarzutów w bezpośredni sposób przekłada się na niemożność uwzględnienia skargi, a tym samym wyklucza możliwość uznania ją za oczywiście uzasadnioną. Ponadto należy zauważyć, że Sąd Apelacyjny obszernie i wyczerpująco przedstawił okoliczności przemawiające za bezpodstawnością wniosku skarżącego, także w zakresie żądania zmiany ubezwłasnowolnienia całkowitego na ubezwłasnowolnienie częściowe. Odniósł się przy tym szczegółowo do przesłanek ustanowienia ubezwłasnowolnienia, zarówno całkowitego jak i częściowego, oraz opinii biegłych powołanych do oceny stanu zdrowia wnioskodawcy J.Ł.. Niezależnie zatem od tego, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania abstrahuje od zakazu ustanowionego w art. 3983 § 3 k.p.c., również z podanych wyżej przyczyn nie można przyjąć, by skarga kasacyjna wnioskodawcy była oczywiście uzasadniona. O występowaniu w sprawie przyczyny kasacyjnej wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie świadczą również wywody odnoszące się do naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2 k.p.c. i rzekomej niemożności odtworzenia stanowiska oraz toku rozumowania tego Sądu. Zapatrywanie o wadliwości uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie zostało poparte przekonującymi argumentami, a skarżący, pod pozorem powołania się na naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. i 382 k.p.c., ponownie zakwestionował ocenę dowodów dokonaną przez Sąd II instancji. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że z przedstawionej argumentacji nie wynika, by zachodziły przyczyny określone 4 w art. 3989 § 1 k.p.c. Uzasadnione było zatem rozstrzygnięcie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 27 w zw. z 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. jw