III CSK 210/17
WyrokIzba Cywilna2017-11-28
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości stanowi nabycie pierwotne, niezależne od tego, kto był poprzednim właścicielem lub czy był ujawniony w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Utrwalony pogląd Sądu Najwyższego stanowi, że postanowienie o przysądzeniu własności ma charakter kształtujący, powoduje nabycie własności przez nabywcę i utratę własności przez dotychczasowego właściciela, a nabycie to jest pierwotne, niezależne od poprzedniego właściciela i ujawnienia w księdze wieczystej.Stan faktyczny
Powodowie domagali się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła zagadnienie prawne dotyczące charakteru postanowienia o przysądzeniu własności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 210/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa Z.G. i U.G. przeciwko S.J. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki U.G. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.
2 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w postaci konieczności odpowiedzi na pytanie, czy postanowienie o przysądzeniu tworzy prawa nieistniejące i powoduje nabycie nowego prawa, które uprzednio nie zostało skutecznie zajęte w toku postępowania egzekucyjnego ani tym bardziej prawo to nie przysługiwało dłużnikowi (poprzednikowi prawnemu) ani też nie zostało zajęte w rozumieniu art. 925 k.p.c. W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Zagadnienie przedstawione przez skarżącą nie ma takich cech, gdyż nie uwzględnia charakteru prawnego przysądzenia własności i jego skutków w świetle art. 999 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności, które według art. 999 § 1 zd. 1 k.p.c. przenosi własność nieruchomości na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa nabywcy w księdze wieczystej, ma charakter kształtujący. Powoduje nabycie własności przez nabywcę i utratę własności przez dotychczasowego właściciela. Podkreśla się, że nabycie prawa własności nieruchomości w trybie postępowania egzekucyjnego jest nabyciem pierwotnym, nie występuje tu następstwo prawne i z punktu widzenia skuteczności nabycia własności obojętne jest, kto był uprzednio właścicielem i czy właściciel był ujawniony w księdze wieczystej (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2016 r., I CSK 770/15, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 r., IV CSK 666/12, nie publ.). Nie zachodzi zatem potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym zakresie.
3 Skarżąca formułując zagadnienie prawne nie uwzględnia również zasady związania Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.). Z podstawy tej wynika, że w dacie wydania postanowienia o przysądzeniu własności istniało zarówno prawo użytkowania wieczystego jak i prawo własności budynku przy ul. N. w K., a w księdze wieczystej był jedynie wadliwie wpisany podmiot, któremu to prawo przysługiwało. Ponadto, nie zachodzi związek przyczynowy między zagadnieniem prawnym, a rozstrzygnięciem sprawy w której wniesiono skargę, skoro powództwo zostało oddalone przede wszystkim z tej przyczyny, że wniesione zostało przez podmioty nielegitymowane czynnie. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 198/16 2016-12-01Czy prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym stanowi podstawę do ujawnienia prawa nabywcy w księdze wieczystej, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych ma zastosow…
- II CSK 475/16 2017-01-24Czy wyrok stwierdzający nieważność umowy sprzedaży nieruchomości, na podstawie której dokonano wpisu prawa własności, może stanowić podstawę do wpisu prawa własności na rzecz osoby, która nabyła nieruchomość od pierwotne…
- I CSK 813/22 2022-09-06Czy sąd rozpatrujący skargę o wznowienie postępowania w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo o wydanie tej nieruchomości?
- I CSK 2030/22 2022-09-29Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis prawa własności, może merytorycznie badać, czy późniejsza czynność prawna doprowadziła do wygaśnięcia prawa, które jest objęte wnioskiem, czy też ogranicza się jedyni…
- V CSK 222/17 2017-10-19Czy w sprawie o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, w której powód domaga się ustalenia, że jest właścicielem nieruchomości, a pozwany kwestionuje jego prawo własności, istnieje interes praw…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 925 KPCart. 999 KPCart. 999 § 1art. 3983 § 3art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy