III CSK 256/17

WyrokIzba Cywilna2018-01-16

Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachowanie obdarowanego po odwołaniu darowizny z powodu braku pomocy, a przed wyrokowaniem w sprawie, ma znaczenie dla oceny faktu, czy doszło do rażącej niewdzięczności i czy takie zachowanie może skutkować naprawieniem wcześniejszych uchybień?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione w niej zagadnienie prawne nie jest ani nowe, ani niewyjaśnione. Sąd podkreślił, że badaniu podlegają okoliczności, które miały miejsce przed złożeniem oświadczenia o odwołaniu darowizny. Zachowania obdarowanego po odwołaniu darowizny będą uwzględnione jedynie w przypadku ponowienia oświadczenia o odwołaniu darowizny po ich wystąpieniu.
Stan faktyczny
Powódka odwołała darowiznę na rzecz L. P. z powodu rażącej niewdzięczności, zarzucając nieudzielenie jej pomocy. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że obdarowana nie dopuściła się rażącej niewdzięczności, a powódka była stroną inicjującą konflikty. Powódka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc m.in. zagadnienie prawne dotyczące znaczenia zachowania obdarowanego po odwołaniu darowizny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 256/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Z. N. przeciwko G. N. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powódka Z. N. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 marca 2017 r. oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 grudnia 2015 r., którym Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o zobowiązanie pozwanej G. N. (córki obdarowanej L. P.) do złożenia oświadczenia woli o nieodpłatnym przeniesieniu na powódkę nieruchomości będącej przedmiotem darowizny. W oświadczeniu z dnia 25 czerwca 2012 r. powódka odwołała darowiznę na rzecz L. P. z powodu rażącej niewdzięczności polegającej na nieudzieleniu jej pomocy przed agresją K. N.. W ocenie Sądów obydwu instancji postępowanie w sprawie nie wykazało, aby obdarowana L. P. dopuściła się wobec powódki rażącej niewdzięczności. Z ustaleń wynika, że L. P. przez około 2,5 roku bezpośrednio opiekowała się powódką, a po wyprowadzce interesowała się jej losem, utrzymując kontakt osobisty i telefoniczny. Powódka była stroną inicjującą konflikty i trudną w codziennym współżyciu. Wiedza i doświadczenia L. P. w relacjach z powódką usprawiedliwiały jej ocenę, że kierowane do niej żądanie udzielenia ochrony przed K. N. jest przesadzone i nieuzasadnione. Nie potwierdziły się także twierdzenia powódki o utrudnianiu jej korzystania z nieruchomości. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniosła powódka, zaskarżając go w całości. W skardze opartej na obydwu podstawach kasacyjnych zarzuciła naruszenie art. 898 § 1 k.c., art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, umożliwia także uchylenie orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Nie będąc ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia orzeczeń umożliwiającym rozpoznanie 3 sprawy w kolejnej instancji sądowej, poddawana jest wstępnej ocenie w ramach tzw. przedsądu, ustanowionej w art. 3989 k.p.c., mającej za cel zbadanie, czy spełnia przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę rozpatrzenia jej skargi wystąpieniem przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które sprowadza się do konieczności rozstrzygnięcia, „czy zachowanie obdarowanego po odwołaniu darowizny z powodu braku pomocy, a przed wyrokowaniem w sprawie, ma znaczenie dla oceny faktu, czy doszło do rażącej niewdzięczności i czy takie zachowanie może skutkować naprawieniem wcześniejszych uchybień”. Zagadnienie wskazane przez skarżącą nie jest ani nowe, ani niewyjaśnione, a przyjęte stanowisko, uznać można za ustabilizowane. Sąd bada okoliczności, które stały się podstawą odwołania darowizny, a więc te, które miały miejsce przed złożeniem oświadczenia. Zachowania obdarowanego, które nastąpiły po odwołaniu darowizny będą uwzględnione, jeśli oświadczenie zostanie ponowione po ich wystąpieniu (por. np. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 15 lutego 2012 r. (I CSK 278/11, nie publ.). Skarżąca podniosła w uzasadnieniu, że trzeba „rozważyć, czy art. 316 § 1 k.p.c. ma zastosowanie w sprawie o tzw. odwołanie darowizny, czy też nie, a jeżeli tak, to w jakim zakresie”. Należy wskazać, że kwestia ta nie może być rozpatrywana z powodu niepodniesienia w podstawach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna powódki nie jest też oczywiście uzasadniona, to znaczy oparta na zarzutach, które niewątpliwie są uzasadnione i powodują, konieczność jej uwzględnienia, ponieważ wydane orzeczenie jest jednoznacznie błędne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ.). Takiego charakteru podniesione zarzuty nie potwierdzają. Skarżąca przede wszystkim kwestionuje prawidłowość sporządzonego uzasadnienia i ocenę dowodów. Z uzasadnienia wynika, że Sąd Okręgowy odnotował zmianę stanu faktycznego, polegającą na ponownym wprowadzeniu się do nieruchomości L. P. 4 i fakt złożenia przez nią uzupełniających zeznań, rozważył też całościowo zeznania powódki, w tym złożone w postępowaniu apelacyjnym (s. 9 uzasadnienia) natomiast prawidłowość oceny dowodów i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych nie może być przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z przytoczonych względów, wobec niestwierdzenia innych przesłanek przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej powódki do rozpoznania, należało odmówić jej przyjęcia na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 898 § 1 KCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 316 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy