III CSK 267/16

Sygn. akt III CSK 267/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. przy uczestnictwie Gminy Miejskiej K., J. K., I. K., K. K. , R. K., J. F., P. F., P. K. , J. T., A. F., B. K. H. F. , Z. C. , F. C., R. S., K. R., T. T. i D. K. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników J. K. i R. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od R. K. i J. K. na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik uczestników R. K. i J. K. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Pytanie sformułowane przez skarżących nie ma cech zagadnienia prawnego w powyższym rozumieniu. Po pierwsze, skarżący nie oznaczyli przepisów, które miałyby stanowić podstawę do wyjaśnienia zgłoszonych przez nich wątpliwości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący w sposób ogólny nawiązali do dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich oraz do dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny, nie konkretyzując przepisów, które stanowią podstawę sformułowanego przez nich zagadnienia. 3 Po drugie, w ocenie skarżących, rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o „świadomie przedkładane w toku tego postępowania przez nabywcę [wnioskodawcę] dokumenty poświadczające nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne (…)”. Takie stwierdzenie w sposób oczywisty stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną w toku instancji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego (art. 3983 § 3 k.p.c.). Należy podkreślić, że istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi być zagadnieniem ściśle jurydycznym, dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienie SN z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, ICBSN 2009, nr 4, s. 48). Chodzi przy tym o zagadnienie o charakterze abstrakcyjnym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji, a jego rozstrzygnięcie będzie miało znaczenie nie tylko dla oceny konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Przedstawienie istotnego zagadnienia prawnego wymaga jego precyzyjnego sformułowania poprzez wskazanie przepisu prawa materialnego lub procesowego, z którym jest związane, i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Zagadnienie prawne przedstawione przez skarżących nie spełnia tych wymagań. We wniosku wskazano także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do wykazania tych wadliwości. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi 4 wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). Mimo bowiem nawet oczywistego naruszenia prawa, wyrok może być prawidłowy (postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, nie publ.). Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest – w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Okoliczności sprawy nie wskazują także na występowanie innych przesłanek przedsądu (art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego przy uwzględnieniu § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 7 i § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). aj