III CSK 269/18

WyrokIzba Cywilna2019-04-04

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd jest związany ustaleniami faktycznymi i ocenami prawnymi innego sądu w innej sprawie na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. w kontekście ustanowienia służebności przesyłu?
Ratio decidendi
Sąd jest związany jedynie rozstrzygnięciem innego sądu, a nie jego uzasadnieniem, które per se nie wiąże. Zrozumienie zakresu sentencji wymaga uwzględnienia kontekstu sprawy, co jest możliwe w świetle uzasadnienia. Ponadto, przedsiębiorca przesyłowy wykonujący swoje prawo na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 35 ustawy z 1958 r. nabywa szczególne prawo do nieruchomości, niebędące służebnością, a właściciel nieruchomości nie może w takim przypadku domagać się ustanowienia służebności.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności przesyłu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego, powołując się na oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne. Wnioskodawczyni kwestionowała związanie sądu ustaleniami faktycznymi i ocenami prawnymi innego sądu oraz skuteczność tytułu prawnego przedsiębiorcy przesyłowego do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 269/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku D. G. przy uczestnictwie […] G. S.A. w W., A. M. i T. M. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika […] G. S.A. w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołała się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Po pierwsze, o oczywistej zasadności skargi ma świadczyć naruszenie art. 365 k.p.c. przez przyjęcie, że w tej sprawie sąd jest związany ustaleniami faktycznymi i ocenami prawnymi innego sądu w innej sprawie. Zarzut jest nietrafny, bo z mocy art. 365 § 1 k.p.c. sąd wiąże jedynie rozstrzygnięcie innego sądu, jednakże, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, zrozumienie zakresu jego sentencji niejednokrotnie wymaga uwzględnienia kontekstu sprawy, co możliwe jest jedynie w świetle uzasadnienia, które to uzasadnienie per se nie wiąże. Skarga w tym zakresie nie jest oczywiście uzasadniona. Po drugie, o oczywistej zasadności skargi ma świadczyć naruszenie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przez przyjęcie, że przedsiębiorca przesyłowy ma skuteczny tytuł prawny do nieruchomości, mimo że wydana w tej sprawie w tym trybie decyzja nie precyzuje ani treści służebności, ani oznaczenia nieruchomości. Z tego względu skarga też nie jest oczywiście zasadna, ponieważ na podstawie art. 35 ustawy z 1958 r. przedsiębiorca nabywa szczególne prawo do nieruchomości, niebędące służebnością, a co więcej, wskazywane zarzuty stanowią kwestionowanie dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. Po trzecie, za przyjęciem skargi do rozpoznania ma świadczyć potrzeba wykładni co do tego, czy na podstawie art. 3051 w związku z art. 3052 § 2 k.c. w kwestii dopuszczalności żądania na tej podstawie nie tyle ustanowienia służebności, co określenia należnego wynagrodzenia, zakresu służebności i sposobu jej wykonywania. Jednak kwestia ta nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ Sąd 3 Najwyższy przyjął w uchwale z dnia 6 czerwca 2014 r., III CZP 107/13 (OSNC 2015, nr 3, poz. 29), że jeżeli przedsiębiorca będący właścicielem urządzeń przesyłowych wykonuje swoje prawo na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 35 ustawy z 1958 r., to właściciel nie może domagać się ustanowienia służebności. W tym przypadku zatem w ogóle nie ma służebności, więc nie można tym bardziej domagać się ustalenia jej zakresu czy wynagrodzenia za nią. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 365 KPCart. 365 § 1 KPCart. 35art. 3051art. 3052 § 2 KC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy