III CSK 299/18

WyrokIzba Cywilna2019-04-26

Skład orzekający: Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zasiedzenie nieruchomości może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał samoistnego posiadania nieruchomości przez wymagany ustawowo okres, a istnieje prawomocne orzeczenie uwłaszczeniowe dotyczące tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wnioskodawca nie wykazał samoistnego posiadania nieruchomości przez wymagany ustawowo okres. Podkreślono, że prawomocne orzeczenie uwłaszczeniowe, wydane na podstawie ustawy z 1971 r., ma wiążący charakter, a zarzuty dotyczące stanu faktycznego i oceny dowodów nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu kasacyjnym. Brak wystarczających dowodów na samoistne posiadanie po 1971 r. uniemożliwił uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości przez T. N. i J. G. z dniem 1 stycznia 1982 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak dowodów samoistnego posiadania nieruchomości przez wymagany okres. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając ustalenia faktyczne i wnioski co do braku przesłanek zasiedzenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 299/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku J. P. przy uczestnictwie K. D., J. G., S. J., J. L., S. L., H. M., M. S., M. W., M. D., R. D., D. S., K. L. i D. G. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wnioskodawcy J. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 lipca 2016 r., którym oddalony został wniosek o stwierdzenie, że T. N. oraz J. G. nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1982 r. własność nieruchomości położonej w K., opisanej w uzasadnieniu apelacji. W motywach postanowienia Sądu pierwszej instancji zostało wskazane, że wnioskodawca nie wykazał, aby przez okres wymagany ustawowo do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia ktokolwiek władał opisaną działką jak właściciel. Materiał dowodowy nie pozwolił uznać, że przed 1971 r. samoistnymi posiadaczami tej działki były inne osoby niż J. i J. małżonkowie D., którzy na mocy postanowienia Sądu Rejonowego 2 w K. z dnia 15 maja 2002 r. nabyli z dniem 4 listopada 1971 r. własność działki będącej przedmiotem wniosku o zasiedzenie. Postanowienie to zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Sąd ustalił, że również przez kolejne trzydzieści lat nikt nie udowodnił samoistnego posiadania tej działki, więc wniosek o zasiedzenie podlegał oddaleniu w całości. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy podzielił dokonane ustalenia faktyczne oraz mimo pewnych zastrzeżeń do oceny prawnej Sądu pierwszej instancji podzielił ostateczne wnioski o braku przesłanek do zasiedzenia spornej nieruchomości i za uprawnione uznał oddalenie wniosku. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 365 § 1, art. 366 i art. 361 k.p.c. przez ich wadliwe zastosowanie oraz prawa materialnego w odniesieniu do art. 366 (chodzi zapewne o art. 336) w związku z art. 172 k.c. przez ich błędną wykładnię. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. uznał oczywistą jej zasadność. Jednakże uzasadnienie zarzutów obraca się głównie wokół stanu faktycznego i próby podważenia skuteczności prawnej uwłaszczenia na nieruchomości małżeństwa D., w sytuacji gdy podstawą uwłaszczenia było spełnienie przez nich przesłanek określonych ustawą z 1971 r. i gdy Sąd Okręgowy skrupulatnie wyjaśnił niezasadność ustalania stanu faktycznego za czas poprzedzający to uwłaszczenie, w sytuacji prawomocnego w tej sprawie orzeczenia sądowego. Nieuczestniczenie w tamtym postępowaniu wnioskodawcy nie ma dla skutków tamtego orzeczenia żadnego znaczenia, w szczególności gdy i tak brak jest dowodów na rzecz posiadania nieruchomości przez inne osoby. Skarga w głównej 3 mierze koncentruje się na zagadnieniu procesowym dotyczącym znaczenia orzeczenia uwłaszczeniowego z 2002 r. odwołującego się do regulacji z 1971 r. Ponadto podnieść należy, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest mocno okrojony. Skarżący próbuje przedstawić kwestie ustalenia stanu faktycznego w perspektywie postępowania cywilnego, w szczególności w aspekcie ograniczenia zakresu rozpoznania apelacji, funkcji sądu apelacyjnego, zakresu dowodzenia, unika przy tym bezpośredniego wskazania na kwestie dowodowe. W rezultacie nie zostały przedstawione dowody wystarczające silne, a te dotyczące przesłuchania świadków nie mogą zostać uznane za wystarczające, zwłaszcza w świetle wyłączenia z zasady zarzutów odnoszących się do ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnych i związania Sądu Najwyższego ustaleniami sądu drugiej instancji (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.). Za okres po 1971 r. wnioskodawca nie wskazał przekonujących dowodów na wykonywanie władztwa w zakresie posiadania samoistnego nad nieruchomością przez niego i jego poprzedników prawnych. W orzecznictwie jest wystarczająco dużo przykładów na oczekiwanie, aby posiadanie samoistne było do wykazania, z pewnością nie wystarczy tylko sama możliwość władania rzeczą, która się nie zmaterializowała, w szczególności, gdy nie można tego dowieść. W tym stanie rzeczy należało uznać, że nie ma przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 365 § 1art. 366art. 361 KPCart. 336art. 172 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy