III CSK 306/18

Sygn. akt III CSK 306/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa (…) Stowarzyszenia (…) w R. przeciwko I. M. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje adwokat G. N. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) wynagrodzenie w kwocie 1170,- (jeden tysiąc sto siedemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek VAT z tytułu udzielenia stronie powodowej nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację strony powodowej (…) Stowarzyszenia (…) w R. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 marca 2017 r., którym oddalone zostało powództwo przeciwko I. M. o ochronę dóbr osobistych w postaci dobrego imienia. Uzasadniając oddalenie powództwa Sąd Okręgowy stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia dóbr osobistych powodowego Stowarzyszenia, gdyż działania pozwanej nie były w ogóle 2 kierowane do tego Stowarzyszenia, a tym bardziej nie nosiły cech bezprawności. Z kolei, oddalając apelację Sąd Apelacyjny przyjął za własny ustalony stan faktyczny, który został wyprowadzony z dowodów, których ocena odpowiadała wszelkich wskazaniom z art. 233 § 1 k.p.c. Podzielił również ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Stowarzyszenia ustanowiony z urzędu zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego, tj. art. 23, art. 24 i art. 448 k.c. przez ich niezastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 378 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania i kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego pełnomocnikowi strony powodowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. uznał oczywistą jej zasadność, motywując to nie rozpoznaniem całości zarzutów, zawartych przez powoda w apelacji, co spowodowało nie rozpoznanie sprawy w granicach apelacji. Przypomnieć należy, że w orzecznictwie i doktrynie od dawna jest ugruntowane i powszechnie znane stanowisko co do przesłanek, jakie muszą być spełnione, aby można mówić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie skarżące wyrok Stowarzyszenie dopatruje się tej oczywistości skargi w poniechaniu przez Sąd pierwszej instancji obligatoryjnego przesłuchania stron na koniec rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku. Skarżący ma rację, kwestionując nie odniesienie się Sądu Apelacyjnego do podniesionej w apelacji kwestii naruszenia art. 224 § 1 k.p.c., jednak w żaden przekonujący sposób nie potrafi wykazać, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miałoby to przesłuchanie. Z uzasadnienia wyroku wynika bardzo skrupulatne omówienie środków dowodowych zaofiarowanych przez strony, wykazując brak dowiedzenia naruszenia dobra osobistego Stowarzyszenia. Uwagi 3 krytyczne, których dotyczy sprawa nie były kierowane do powoda, tylko do konkretnej osoby fizycznej, wiceprezesa tego Stowarzyszenia, który jednak nie wystąpił o ochronę własnych dóbr osobistych. Wyrok i uzasadnienie Sądu Apelacyjnego poddaje się kontroli, szczegółowo odniesiono się w nim do wszystkich kwestii merytorycznych, szeroko omawiając ochronę dóbr osobistych i jej przesłanki. Następnie konfrontowano teoretyczną stronę ochrony tych dóbr z okolicznościami w sprawie, uznając, że wskazywane wypowiedzi mieściły się w standardach dyskusji podczas obrad rady gminy, dotyczyły szeroko pojętego interesu społecznego i nie przekraczały powszechnie aprobowanych norm zachowania. Same zapewnienia powodowego Stowarzyszenia, że „jest pewne”, iż uchybienia, które miały miejsce a na które powołuje się skarżący, „miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia” nie wystarczą, jeśli temu nie towarzyszą przekonujące motywy. Postępowanie wywołane skargą kasacyjną nie stanowi trzeciej instancji sądowej, ma charakter wyjątkowy i musi się widzieć prima facie, bez dogłębnych analiz prawnych, że podnoszone zarzuty mają taką wagę, iż konieczna jest interwencja Sądu Najwyższego, gdyż sprawa została najprawdopodobniej wadliwie rozpoznana z pokrzywdzeniem strony. Z taką sytuacją nie ma się do czynienia w rozpoznawanej sprawie, a więc brak jest dowiedzenia przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tych względów należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1714). jw