III CSK 345/14
WyrokIzba Cywilna2015-02-06
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której sąd drugiej instancji stwierdził nabycie przez zasiedzenie udziału w nieruchomości, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy występują istotne zagadnienia prawne lub oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ograniczając się do sformułowania pytań prawnych, które nie wykraczają poza zwykłe wątpliwości prawne, ani oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby kwalifikowanego charakteru naruszenia prawa dostrzegalnego prima vista.Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które zmieniło postanowienie sądu pierwszej instancji i stwierdziło nabycie przez zasiedzenie przez uczestniczkę udziału wynoszącego 1/6 w nieruchomości. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 345/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku S. M. przy uczestnictwie M. S. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 kwietnia 2014 r. którym Sąd Okręgowy – na skutek apelacji uczestniczki od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 października 2013 r. - zmienił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że z dniem 11 lutego 2007 r. uczestniczka nabyła przez zasiedzenie udział wynoszący 1/6 w nieruchomości opisanej w sentencji. Powołując się na obie podstawy określone w art. 3983 § 1 k.p.c., skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Twierdził, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne sprowadzające się do rozstrzygnięcia kwestii, czy posiadacz samoistny manifestuje swoje władztwo nad rzeczą w sytuacji, w której wszelkie decyzje dotyczące dalszych losów tej rzeczy i sposobu korzystania z niej są podejmowane przez poprzedniego właściciela, a ponadto czy
3 świadomość spadkobiercy ustawowego, że drugi ze spadkobierców ustawowych nie otrzymał należnej mu części spadku uzasadnia obalenie domniemania dobrej wiary przy zasiedzeniu części nieruchomości stanowiącej masę spadkową. Poza tym wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżący nie przytoczył argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Skarżący nie sprostał tym wymaganiom, nie wykazał bowiem istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie sfomułował pytania, z których wynika, że chodzi mu wyłącznie o poddanie zaskarżonego postanowienia kontroli kasacyjnej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik
4 bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. Skarżący nie przytoczył argumentów świadczących o tak rozumianej oczywistości. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącego przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie orzekł przy tym o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia sądu drugiej instancji wydanego na skutek apelacji od postanowienia wstępnego, a w takiej sytuacji rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania może nastąpić dopiero w postanowieniu końcowym (art. 318 § 2 w związku z art. 391 § 1, 39821 oraz 13 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CSK 236/14 2014-10-22Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy skarżący powołuje się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistą zasadność skargi, ale nie uzasadnia tych przesłanek w sposób wyczerp…
- I CSK 476/24 2024-09-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności?
- III CSK 187/16 2016-09-07Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia wstępnego w sprawie o dział spadku, w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzen…
- I CSK 116/22 2022-04-28Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności kwalifikuje się do przyjęcia przez Sąd Najwyższy do rozpoznania, jeśli skarżący powołują się na oczywistą zasadność skargi lub istotne z…
- II CSK 766/17 2018-04-26Czy w sprawie o częściowy dział spadku, w której skarżący domaga się uchylenia postanowienia sądu okręgowego oddalającego apelacje, występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 318 § 2art. 391 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy