III CSK 356/15

WyrokIzba Cywilna2016-01-20

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o uwłaszczenie, gdy podstawowym zarzutem jest kwestionowanie ustaleń faktycznych, a skarżący podnosi kwestię domniemania wynikającego z art. 197 k.c., występują istotne zagadnienia prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli wskazane przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności, tj. nie mają znaczenia dla rozwoju prawa ani znaczenia precedensowego dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Przyjęcie ustaleń sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji jest wynikiem oceny sądu odwoławczego, a ustalenia te nie mogą być podważane w postępowaniu kasacyjnym. Zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej musi być ściśle jurydyczne, syntetyczne i oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń lub oceny dowodów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w N., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w N. w sprawie o uwłaszczenie. Skarżący wskazał jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej dwa zagadnienia prawne: dopuszczalność przyjmowania przez sąd pierwszej instancji za własne ustaleń sądu drugiej instancji, gdy kwestionowane są ustalenia faktyczne, oraz kwestię domniemania z art. 197 k.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 356/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku W. R. przy uczestnictwie […] oraz następców prawnych F. R.: J. C., S. C. i A. Z. o uwłaszczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 kwietnia Sąd Okręgowy w N. – w sprawie o uwłaszczenie – zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 27 czerwca 2013 r. Postanowienie Sądu drugiej instancji zaskarżył skargą kasacyjną wnioskodawca, wskazując na występowanie w sprawie zagadnień prawnych dotyczących dopuszczalności przyjmowania przez Sąd pierwszej instancji za własne ustaleń Sądu drugiej instancji, gdy podstawowym zarzutem jest kwestionowanie ustaleń faktycznych. Drugim zagadnieniem, podniesionym przez skarżącego, była kwestia domniemana wynikającego z art. 197 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania m.in. wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Jeżeli skarżący wskazuje jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowanie w sprawie istotnego zagadnienia 2 prawnego, to powinien on sformułować to zagadnienie, przytoczyć argumenty prowadzące do niejednolitych wniosków oraz uzasadnić jego istotny charakter. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, niepubl., z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, niepubl., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepubl., z dnia 13 stycznia 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, niepubl., z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, niepubl.). „Zagadnienia” wskazane przez skarżącego nie spełniają tych kryteriów. Przyjęcie ustaleń sądu pierwszej instancji „za własne” jest zawsze wynikiem oceny dokonywanej przez sąd drugiej instancji, gdy ocena ta jest identyczna z oceną dokonaną przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny dokonał oceny wniosków wynikających z ustaleń Sądu pierwszej instancji, realizując to w ramach swej funkcji rozpoznawczo-kontrolnej, a jego ustalenia nie mogą być już podważane (art. 3983 § 3 k.p.c.). Drugie „zagadnienie” przedstawione w skardze jest powiązane jest z brzmieniem zarzutu zawartego w ramach podstawy kasacyjnej, stanowi więc w istocie – podobnie jak ten zarzut – ukrytą krytykę ustaleń. Nie jest zagadnieniem uniwersalnym, oderwanym od kazuistyki danej sprawy, gdyż odnosi się do konkretnych ustaleń niepodlegających kontroli kasacyjnej w jakimkolwiek aspekcie. Zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi być zagadnieniem ściśle jurydycznym, dającym się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08, Izba Cywilna 2009, nr 4, s. 48). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). l.n 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy