III CSK 362/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-21
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności, wydane bez udziału osoby, która została wprowadzona w błąd przez współwłaściciela, wiąże tę osobę w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia przesłanek do przyjęcia skargi. Prawomocne postanowienie o zniesieniu współwłasności wiąże strony na zasadach ogólnych (art. 365 k.p.c.) i nie doznaje wyjątków w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Właściwą drogą do podważenia takiego postanowienia jest skarga o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Powód domagał się uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wcześniej toczyło się postępowanie o zniesienie współwłasności, w którym powód nie brał udziału, gdyż został wprowadzony w błąd przez jednego ze współwłaścicieli. Powód próbował bezskutecznie skorzystać ze skargi o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 362/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa P. M. przeciwko A. P., M. P., A. Z., M. Z., S. C., L. C., K. B.-P., P. R., P. R. i M. T. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej K. B.-P. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje adwokat A. M.-L. ze środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w N. kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
2 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 15 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Przesłanki tej upatruje on w stwierdzeniu, czy brak udziału określonej osoby w postępowaniu o zniesienie współwłasności (wobec wprowadzenia w błąd przez współwłaściciela) sprawia, że prawomocne postanowienie wydane w tym postępowaniu nie wiąże jej w razie wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Problem wskazany przez skarżącego nie odpowiada jednak tej przesłance. Wskazywana kwestia - co przyznaje także sam skarżący - była już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, które zachowują pełną aktualność na gruncie rozpoznawanej sprawy. Nie budzi wątpliwości, że postanowienie w przedmiocie zniesienia współwłasności jest prawomocne na zasadach ogólnych (art. 365 k.p.c.)
3 i - ze skutkiem także dla postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym - prawomocność ta nie doznaje żadnych wyjątków. Właściwą drogą do podważenia takiego prawomocnego postanowienia mogłoby być wniesienie skargi o wznowienie postępowania, z której zresztą powód próbował bezskutecznie skorzystać. Celowi temu nie może natomiast służyć postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania należnych pozwanej K. B.-P. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie § 19 w zw. z § 6 pkt 6 i § 8 pkt 8 zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). l.n
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 428/19 2020-02-06Czy sąd jest związany wnioskiem uczestnika postępowania o zniesienie współwłasności, jeśli uczestnik nie dokona jego zmiany w formie pisemnej?
- I CSK 1161/24 2024-11-07Czy uczestnik postępowania o zniesienie współwłasności, który wstąpił w prawa poprzednika prawnego na etapie postępowania odwoławczego, może skutecznie zmienić swoje stanowisko w sprawie, domagając się modyfikacji orzecz…
- IV CSK 220/17 2017-11-07Czy w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym sąd jest związany żądaniem pozwu?
- III CSK 95/16 2016-05-18Czy w sytuacji, gdy postępowanie o zniesienie współwłasności nie objęło nieruchomości w granicach odpowiadających stanowi prawnemu, możliwe jest następnie dokonanie rozgraniczenia w oparciu o jej granice prawne sprzed da…
- III CSK 325/14 2015-01-14Czy w postępowaniu o zniesienie współwłasności dopuszczalne jest częściowe zniesienie współwłasności, o ile wszyscy uczestnicy wyrażają zgodę na utrzymanie współwłasności co do pozostałej części rzeczy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 365 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 19§ 6 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy