III CSK 362/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-09
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydruk wiadomości e-mail wraz z załączonym potwierdzeniem wpłaty z banku może stanowić początek dowodu na piśmie w rozumieniu art. 74 § 2 k.c. w sprawie o zapłatę pożyczki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wydruk wiadomości e-mail wraz z załączonym potwierdzeniem wpłaty z banku może stanowić początek dowodu na piśmie w rozumieniu art. 74 § 2 k.c. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że początkiem dowodu na piśmie może być każdy dokument, którego treść bezpośrednio lub pośrednio wskazuje na fakt dokonania czynności, niekoniecznie pochodzący od strony przeciwnej ani przez nią podpisany.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło zapłaty kwoty 74 000 zł z tytułu umowy pożyczki. Sądy obu instancji ustaliły zawarcie umowy na podstawie zeznań powódki i świadków, dopuszczonych jako dowód na podstawie art. 74 § 2 k.c. Fakt dokonania czynności został uprawdopodobniony za pomocą listu przesłanego przez pozwanego drogą mailową z załączeniem potwierdzenia wpłaty na konto.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 362/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Z. L. przeciwko M. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt III Ca (...), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 24 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w N. oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od M. K. na rzecz Z. L. 74 000 zł z ustawowymi odsetkami od 22 lipca 2013 r. do dnia zapłaty. Sądy obu instancji stwierdziły, że między stronami została zawarta umowa pożyczki. Ustaliły to na podstawie zeznań powódki i świadków dopuszczonych jako dowód na podstawie art. 74 § 2 k.c. przy przyjęciu, że fakt dokonania tej czynności został uprawdopodobniony za pomocą pisma w postaci listu przesłanego przez pozwanego drogą mailową z załączeniem potwierdzenia przez bank wpłaty kwoty pożyczki na konto.
2 W skardze kasacyjnej pozwany jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdził, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd drugiej instancji dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a konsekwencją tego był błędnie ustalony stan faktyczny oraz wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd Okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania przez wadliwą akceptację dopuszczalności przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodów z zeznań świadków i z przesłuchania stron na okoliczność zawarcia umowy pożyczki pomiędzy powódką a pozwanym. W ocenie pozwanego niewystarczające jest bowiem, jako początek dowodu na piśmie, przedłożenie wiadomości e-mail, która nie stanowi pisma i nie może stanowić dowodu z dokumentu. Zdaniem pozwanego charakter wiadomości e-mail z 28 marca 2012 r. nie może być uznany za jakikolwiek początek dowodu na piśmie, który w dalszym zakresie pozwoliłby na prowadzenie postępowania dowodowego ze zgłoszonych przez powódkę dowodów osobowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadł w drugiej instancji wyrok oczywiście wadliwy. Sam zarzut oczywistego nawet naruszenia określonego przepisu prawa nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo oczywistego nawet naruszenia przepisu, wyrok może być prawidłowy (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07). Nie jest także wystarczające powołanie
3 się przez skarżącego na naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego wskazanych jako podstawy kasacyjne i użycie, nawet kilkakrotne, przymiotników "oczywiste", "rażące" czy "niewątpliwe" dla opisu charakteru naruszenia ani wyrażenie przekonania, że doprowadziło to do naruszenia podstawowych zasad sprawiedliwości i demokratycznego państwa prawa, jeżeli nie zostało wykazane, że Sąd drugiej instancji naruszył prawo we wskazany na wstępie, kwalifikowany sposób (porównaj między innymi postanowienia z 22 grudnia 2009 r., I CSK 395/09 i z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, nie publ.). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w powyższym rozumieniu. Nie przedstawił bowiem przekonującej argumentacji jurydycznej zdolnej wykazać, że Sąd drugiej instancji rzeczywiście naruszył w sposób kwalifikowany wskazane przepisy prawa. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi w istocie przedstawienie własnego stanu faktycznego sprawy oraz powtórzenie podstaw kasacyjnych z dodaniem przymiotnika "rażąco" na określenie sposobu naruszenia przepisów przez Sąd, co jest niewątpliwie niewystarczające do wykazania przesłanki przedsądu przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący pominął także, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż początkiem dowodu na piśmie, czyli dokumentem wykazującym, że czynność została dokonana, może być każdy dokument, którego treść bezpośrednio lub pośrednio wskazuje na fakt dokonania czynności. Nie jest konieczne, aby pismo to pochodziło od strony, przeciwko której taki dowód będzie prowadzony, ani też aby było podpisane przez jedną ze stron. Może to być dokument prywatny albo urzędowy, wystarczy list, dowód wpłaty, wycinek prasowy, wydruk komputerowy, telefaksowy, telegram itp. (porównaj między innymi wyroki Sądu Najwyższego z 29 września 2004 r., II CK 527/03 i z 9 grudnia 2015 r., II CSK 859/14, nie publ.). W świetle takiej wykładni art. 74 § 2 k.c. nie budzi wątpliwości, że wydruk wiadomości e-mailowej oraz zawarty w niej załącznik w postaci wydruku z banku potwierdzającego wpłatę, mogły stanowić początek dowodu na piśmie.
4 Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 859/14 2015-12-09Czy deklaracja wystawcy weksli in blanco oraz same weksle in blanco mogą stanowić początek dowodu na piśmie ustnej umowy pożyczki, umożliwiając tym samym przeprowadzenie dowodu z tzw. źródeł osobowych na okoliczność zawa…
- II CSK 566/16 2017-05-25Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę może zostać uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania, jeśli Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że fakt zawarcia umowy pożyczki został stwierdzony pi…
- I CSK 239/23 2024-04-22Czy brak przekazania środków pieniężnych wpływa na ważność umowy pożyczki, a jeśli tak, to czy treść dokumentów (oświadczenia i potwierdzenia odbioru) potwierdza fakt zawarcia umowy pożyczki?
- IV CSK 496/18 2019-12-19Czy sąd drugiej instancji, oddalając część powództwa o zapłatę, naruszył przepisy postępowania, pomijając istotny dowód z dokumentu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy?
- I CSK 1787/23 2024-09-06Czy potwierdzenia przelewu środków pieniężnych opisane jako „pożyczka nieoprocentowana” mogą stanowić podstawę domniemania faktycznego zawarcia umowy pożyczki, przerzucając ciężar dowodu na stronę pozwaną?
Powołane przepisy
art. 74 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy